Eninde sonunda mutlaka ama mutlaka interneti anlayacağız. Anlamamamızın imkanı yok, anlamamamız mümkün değil. Zaten hemen hemen tüm toplumlar herşeyi zamanla anlıyor. Eninde sonunda bizde de interneti anlamama noktasında doyuma ulaşılacak ve anlamaktan başka çare kalmayacaktır.

Fakat sorun şu ki, bazı şeyleri diğer toplumlardan ya da en az diğer toplumlar kadar erken anlamak çok şeyi değiştirebilir.

Aman neler diyorum. Bizim vaktimiz yok böyle şeyleri düşünüp tartışmaya. Ülkenin önünde ve gündeminde türban sorunu ve tanımı seneler öncesinden yapılmış ve ülkenin üstüne kurulduğu bazı kavramların tekrardan tartışılması gibi çok önemli başka sorunlar var.

Şu anda bu yazıyı yazarken bir yandan da bant yayınını izliyorum. GoMedia.TV’deki bant yayını sürekli olduğundan neresinde yakalarsanız öyle izliyorsunuz. Ben de açtığımda Eloy‘un konuşmasına rastladım. Konu genelde anladığım karadıyla bloglarda reklam ve bloglardan para kazanmak, şirketlerin ve kurumların bloglara bakış açısıydı o anda.

Bu bölümdeki dikkatimi çeken serzenişlerin başında sanırım blogların ve blogcuların yeteri kadar önemsenmemesi ve güvenilir bulunmaması yönündeki görüşlerdi. Her ne kadar bu üzücü bir durum olsa da bu tip konuların artık gündeme geliyor olması doğru yolda olunduğunun bir göstergesi. Dış blog dünyasını takip ediyorsanız bu tartışmaların zamanında yurtdışında da yapıldığını görmüssünüzdür. Yavaş yavas yurtdışında blogculara verilen önem arttı ve güven yükseldi. Tabii ki bunu tüm bloglar ve blogcular için söylemek mümkün değil fakat durum gelişmeye devam ediyor.

Güven sorununun uzantısı olan bir başka konu ise blogcuların gazeteci gibi görülmemesi konusuydu. Blogcuların kaale alınmayıp bazı etkinlikleri yazmak istediklerinde gazetecilere sunulan özel haklara sahip olmadıkları serzenişi yapıldı ve bir blogcunun basın kartı olmadığından etkinlikleri yazmaya daha elverişli bir şekilde takip edemediğinden bahsedildi. Şu aşamada ben böyle birşey mümkün değil hatta bir etkinliği gazeteci gibi takip edebilmekten daha önemli bir boyutu var bence bu konunun. O da blog yazarlarının yazdıklarından dolayı basın özgürlüğü kapsamında korunup korunamayacağı. Bu boyuta geçmek çok daha zor tabii ama sitelerin kapandığı, internet yasasının kara bulutlarının etrafı daha da karartacağı gelecekte bu konunun gündeme geleceğinden eminim.

Gözlemlediğim bir diğer husus bloglardan para kazanma isteğinin üst seviyede olması. Örnek olarak yurtdışında bloglarından geçimini sağlayan blogculardan bahsediliyor genelde. Tabii ki bu benim de istediğim birşey çünkü hepimiz verdiğimiz emeğin karşılığını istiyoruz. Fakat bunun için daha çok erken. Evet, bence Türk blog dünyası için, bu konuya konsantre olmak için daha erken. Çünkü henüz ortam o noktaya gelmedi bence ülkemizde. Hatırlarsanız blogların çıkışında kimsenin aklında para yoktu. Bu kavram zamanla gelişti ve arayışlar farklılaştı. Nispeten sağlıklı bir geçiş gerçekleşti. Fakat ülkemizde bloglar popüler olduğunda dünyada bu geçiş çoktan gerçekleşmişti. Biz süreci kısaltmak istiyoruz ve örnek olarak da dış blogları gösteriyoruz. Oysa biraz daha sabır ve kaliteli içerik gerekiyor. Profesyonel bloglamaya adım atmadan önce amatörlüğün tadını biraz daha çıkarmak gerekiyor. Ayrıca dünyaya baktığımızda internet reklam pastasından beslenen blogların çoğu ağ blogları (Techcrunch, Giga OM, Mashable, vs.). Çoğu kişisel blog bu düzenin dışında. Bu konuda çalışmalar tabii ki devam etmeli fakat blogcular olarak bizim henüz öncelikli hedefimiz olmamalı.

Kısaca izlediğim bant yayınından gözlemlerim bu şekilde. Toplantının internet’ten yayınlanmış olması cok güzel bir olay. Bunun için Gökçen Karan‘a teşekkürler. Gelecekteki TBY toplantılarını da merakla bekliyor olacağım.

1. İnternet yasası ve site ihbarları blogların ve yeni medyanın gelişimini olumsuz yönde etkileyecek. Site kapatmalar artacak ve hatta ihbar edilen ve belki kapatılan kişisel politik bloglara rastlayacağız.
2. Facebook’daki aktif Türk kullanıcı sayısı 2008′in ilk yarısı ile birlikte düşecek. Bununla birlikte anlamsız viral olmaya çalışan uygulamalara olan ilgi de azalacak. (İpucu: Hala Facebook platformunda tutunmak istiyorsanız elinizi çabuk tutun.)
3. TTNet İnternet altyapısında herhangi bir gelişme kaydedilmeyecek.
4. TTNet legal müzik girişimi her ne kadar çağın gerisinde olsa da Türk İnternet kullanıcısını yasal müzikle ve DRM (Dijital Hak Yönetimi) ile tanıştıracak. "Ben bu aldığım parçayı neden istediğim yerde istediğim kadar çalamıyorum ve arkadaşlarımla paylaşamıyorum?" diye soranların sayısı artacak ve sonuç vermesi en az 5 yılı bulabilecek olan DRM ile mücadelenin tohumları atılmaya başlanacak
5. Blog odaklı servislerin (Blograzzi, okunuyoruz.biz gibi) sayısı artacak.
6. Sosyal medya siteleri (Oyyla gibi) yine Türk internetinde bir Digg etkisi yaratamayacak. Fakat Hürriyet internet sitesinde bu yönde bir adım atacak. Tabii bir oylama yapabilmek için en az 3-4 tıklama gerekecek.
7. Yine büyük medya kurumlarından Facebook’un popüleritesinden feyz alan sosyal ağ girişimleri göreceğiz.
8. Doğan Medya Grubu Serdar Kuzuloğlu’nun DTV Holding Yeni Nesil Hizmetler Direktörlüğü’ne gelmesi ile bu alanda atılımlar yapacak.

Benim 2008 öngörülerim bu şekilde. İşin aslı içimden geldiği gibi atıp tuttum. Arda Kutsal da bir süre önce tahminlerini sunmustu. Peki sizin 2008 tahminleriniz neler?

Daha eski ve teknoloji ve internet sektörünü daha yak?ndan takip eden blog sahipleri için ise bloglar daha giri?imvar? bir hal al?yor ve bir gelir kap?s? k?vam?na geliyor. Bir çok blo?cü Göö?le Adsense reklamlar? ile akmasada daml?yor diyerek en az?ndan gelir beklentisini tatmin ederken baz? blo?cular da farkl? reklam ve sponsorluk aray??lar?na giri?ebiliyor.

Bunlar?n hepsi bana gösteriyor ki insanlar?n bloglar?na ay?rd?klar? zaman art?yor ve bir ?ekilde o zaman?n maddi olarak geri dönü?ümü bekleniyor. Dünyada art?k bloglamay? as?l i? olarak yapan ya da kendi bloglar?ndan para kazanan blog yazarlar? mevcut. Bana göre blog yazarlar?n?n maddi beklentisi çok yerinde ve do?al. Ancak bu beklentinin okuyucu ile kesi?ti?i ve çeli?ti?i bir nokta var.

Bloglar?n sevilmesinin ve tutulmas?n?n en önemli nedenlerinden bir tanesi içerdi?i samimiyet. Al??ageldi?imiz reklam anlays?s? ise bir parça samimiyetten uzak. Dolay??? ile bir blogcu reklam yay?nlad??? zaman ya da bir kesimin sponsorlu?unu yapt??? zaman okuyucu kafas?nda ister istemez bu samimiyeti sorguluyor.

Bunlar? bana dü?ündürten olay Webrazzi Kariyer‘in Arda Kutsal tarafindan aç?lmas? ve gelen baz? tepkiler oldu. Gelen baz? tepkiler bu sistemin bir blog üzerinde aç?lm?? olmas?n? ele?tiriyordu, baz?lar? ise sponsorluk modeli de dahil olmak üzere i?in içine para girince blo?un samimiyetinin zedelendi?ininden dem vuruyordu. Asl?na bakarsan?z yerinde fakat önyarg?l? tepkiler bunlar.

Bu tip bir sonuca varabilmek için biraz daha beklemek ve gerçekten bir samimiyet kayb? olup olmayaca??na bakmak gerekir. Ben ?ahsen Arda Kutsal’in blogundaki bu tip giri?imler sebebiyle samimiyetini kaybedece?ine inanm?yorum. Aksine trafi?i yüksek ve içeri?i kaliteli bir blogun nas?l ni? bir ortam olarak de?erlendirilip etraf?na bir gelir modeli örülebilece?ini göstermesi aç?s?ndan örnek olaca??na inan?yorum. Ülkemizde ?irketlerin bloglar? de?erli ve stratejik hedefler olarak görebilmesi aç?s?ndan bu tip giri?imlerin önemine inan?yorum. Bundan da öte blog, web sitesi, web giri?imi kavramlar?n?n aras?ndaki çizginin ne kadar ince ve hatta yok oldu?una da parmak bast???na inan?yorum. Bloglar? sadece birer günlük ya da günce olarak görmeden önce biraz daha dü?ünmek gerekiyor art?k.

??te bu yüzden yaz?m?n ba?l???nda Türk blog dünyas? ?ekilleniyor dedim. Art?k yava? yava? blog dünyas?n?n aylar ve y?llar önce yapt??? tart??malara biz de geliyoruz. Hatta ileride bloglardan gelir elde etme kap?lar? artt?kça bu tip tart??malar artacak, bloglar?n samimiyeti daha çok sorgulanacak. Bu do?al ve sa?l?kl? bir sürec.

E?er blogunuzdan gelir elde etmek için yan?p tutu?uyor ve tepkilerden çekiniyorsan?z, ben size kendimce olay?n formülünü ?imdiden vereyim:

• Acik olun, eger yazdiginiz bir blog yazisindan, ya da onerdiginiz bir urunden gelir elde ediyorsaniz bunu acik olarak okuyuculariniza belirtin.
• Kisisel olarak inanmadiginiz urunleri tanitmayin, o urunlerin reklamini yapmayin.
• Okuyucunuzun sizi okuma sebebinin sizin samimiyetiniz oldugunu ve okuyucunun size guvendigini unutmayin.
• Asla okuyucunuzu kucumsemeyin ve okuyucularinizin sizden cok daha akilli olduklarini unutmayin.

Seçim bildirgesi olan 19 partiden sadece 11′i bili?ime yer vermis. ?dris Cin büyük konular küçük konular? yuttu?unu gözlemlemi? ve ülkenin çok büyük sorunlar?n?n aras?nda bili?ime az yer ayr?lmas?n? yad?rgamad???n? söylemis. Bir bak?ma do?ru. Tabii ki bakt???m?zda çok daha büyük sorunlar var fakat ülkeler için büyük sorunlar hiç bir zaman bitmez bence. Yani ?u sorunlar?m?n hepsini bir halledeyim de o zaman bili?imde ça?? yakalamaya bakar?m diye bir?ey söz konusu olamaz.

Bildirgelere göz att???mda kapsaml? say?labilecek bili?im ve Internet ile ilgili vaadler de gördüm, kapsams?z bir kaç paragrafl?k anahtar kelimeli vaadlerde. Ancak kapsaml? da olsa kapsams?z da bunlar?n hepsi vaad ve okuyunca insana nedense gerçekçi gelmiyor. Ne yaz?k ki kim ne vaad ederse etsin ben, ne devletin ne de toplumun ?u anda Interneti ve bili?imi tam olarak anlad???n? dü?ünmüyorum. Vaadlerde teknoparklara, bioteknoloji AR-GE’sine, stratejik yaz?l?ma kadar uzanan bir yelpazede destek sözleri var. Aralarda geçen Internet altyap?s? ile ilgili söz k?r?nt?lar? var. Böyle bildirgelerin okuyunca insan bunlar?n gündemi takip etmeye çal??an ve anahtar kelimeleri bilenlere yazd?r?ld???n? dü?ünüyor. Ne de olsa uygulayanlar gerçekten anlasalard? Internet’i, Internet’e bir öcü gibi bakmaz ve negatif bir durumda ilk tepki sansür olmazd?.

Bana göre bunca laf kalabal???na h?ç gerek yok. Türkiye’nin Internet ve bili?im politikas? ?u an iç?n çok çok basit olmal?. Ke?ke bir parti ç?k?p suna benzer ?eyler söyleseydi:

“Türkiye’yi bilgi toplumunun ?u anda içinde bulundu?u ve bizim ziyadesiyle gerisinde kald???m?z ça?a getirmek için Internet altyap?s?n? geli?tirip, bant geni?li?ini art?rmak öncelikli hedefimiz olacaktir. Halk?m?z takdir edecektir ki öncelikli uzmanl?k alan?m?z olan siyasetin d???nda kalan bu mevzuda fikir yürütme ve karar yetkisini i?in uzmanlar?na b?rak?p ülkemizin bu alanda ilerlemesi için gerekli görülen iyile?tirmeleri yapabilmek için imkanlar?m?z? sonuna kadar kullanaca??z. ?nternete ve bili?ime at gözlükleri ile bakmay?p, sansüre kar?? duraca??z. Biliyoruz ki ülkemizde geli?mi? bir ?nternet altyap?s? kurdu?umuzda, bant geni?li?imizi art?rd???m?zda ve toplumumuza ?nternet ve bili?im sektörünü daha iyi anlatabildi?imizde, bugün art?k düzle?en dünyada kalk?nma, ülkemize hiç de ummad???m?z yerlerden bile gelebilecektir.”

Nas?l bal?k ba?tan kokarsa bu hizmet de daha ba?tan kokmu? çünkü Mynet GPL lisans? falan dinlememi?, memleketin internet camias?n? kendi gibi kör cahil san?p “Copyright Mynet” diyivermi?.

Bu ibareyi en k?sa zamanda kald?rmalar?n?, e?er kald?rmazlarsa GPL lisans?n?n hukuki yönden ne anlama geldi?ini anlatacak birileri ç?kmas?n? umuyorum.

Ayr?ca bir de dikkatimi çeken ilginç bir nokta daha var bu servisin nas?l sunuldu?u ile ilgili. Mynet kullan?c?lar?n? bloglamaya ça??r?rken bak?n ne diyor:

Kad?n erkek ili?kileri, a?k ve cinsell?k ile ilgili akl?na gelen konularda sen de blo?unu yaz, herkesle payla?, içini dok, rahatla!

Evet çok do?ru zaten ba?ka payla?acak ne yazabilirki insan bloguna.

Ba?l?kta asl?nda sizlerden çok kendime at?fta bulunuyorum uyanmal? art?k derken. Blog uykuma devam edecektim asl?nda bir süre daha fakat uyu?uk zihinler ile bak?lmamas? gereken geli?meler oldu son zamanlarda ülkemizde. Onca kar???kl???n aras?nda kolayl?kla ç?kar?l?veren internet yasas?ndan ya da tam ad?yla “Elektronik Ortamda ??lenen Suçlar?n Önlenmesi Kanunu”ndan bahsediyorum.

Bu blogda bir çok kez sansürden yak?nd?m, “Temiz ?nternet mi, Temiz Eller mi?” diye sordum. Fakat sonunda internet ortam?nda sansürün önünü daha da açacak olan yasa Cumburba?kan?’nin onaylamas? ile yürürlü?e girdi. Bu saatten sonra yak?nman?n, bu nas?l i? demenin bir anlam? yok art?k. Tabii ki ya?an?n nas?l uygulanaca??n? henüz bilemiyoruz fakat hiç de iç açac? olmayan maddeler yasada mevcut. Ben yasay? derinlemesine incelemedim fakat edindi?im izlenim internette birer üretici ve kullan?c? olan bizlere bak?? aç?s?n?n ülkemizde ço?u zaman oldu?u gibi varsay?lan olarak “suçlu” oldu?u. Kan?mca ülkemizin en büyük problemlerinden olan ki?iler aras? güven sorunu millet geneline i?ledi?inde ve yasama kat?nda da de?er buldu?unda çözüm genel olarak herkesi önce suçlu kabul etmek olarak görülüyor. Temizli?in ilk ve en önemli a?amas? olarak bu bak?? aç?s? göze çarp?yor. Devlet interneti bildi?i gibi “temizleyecek” bunu engellemek mümkün de?il.

?unu kabul etmeliyiz ki asl?nda internetin getirdi?i ve gerektirdi?i de?i?iklikler ile mücadele eden ve bir yol bulmaya çal??an tek ülke biz de?iliz. Biz sadece olaya kolay yoldan herkese suçlu muamelesi yaparak sansür yolunu seçen ülkelerden bir tanesiyiz. Çok modern diye dü?ündü?ünüz Amerika’da bile interneti aynen bizdeki gibi temizlemek isteyen senatörler ç?kabiliyor.

?nternetin uçsuz bucaks?zl??? ve ileti?im yöntemlerinin önü al?namaz bir ?ekilde geli?mesi ve birbirinden çe?itli hale gelmesi tüm devletleri ürkütüyor. Dünyan?n ?u güven bunal?ml?, sava? aromal? evresinde terör örgütlerinin internetin nimetlerini kullanabilme olas?l??? ve bilinen yöntemler ile takip edilememeleri devletleri korkutuyor. Kimi devletler sansür yolunu seçerken kimi devletler de internet ve teknoloji kullan?m?n? gözetlemenin ve takip etmenin yolunu ar?yorlar ve takip ediyorlar. Örne?in, dün payla?t???m ba?lant?lardan bir tanesi Amerikan PBS kanal?n?n Amerika’nin, halk?n internet ve teknoloji kullan?m?n? nas?l takip etti?i ile ilgili bir belgeseldi.

Peki bunlara parmak basarak nereye gelmeye çal???yorum? Gelmek istedi?im nokta su: yeni internet suçlar? yasas?, üzerinde durulmas? tart???lmas? gereken bir yasa. Bu ya?ay? bloglar?m?zda Flyn’?n “5651, Yasala?an Yeni ?nternet Kanunu ve Zihnimdeki Soru ??aretleri” yaz?s? gibi, Cihan Selim’in “Yeni ?nternet Kanunu ‘Mucizeler’ ?çeriyor: Kimlik Gizleyerek Günce (Blog) Yazmak Mümkün Olacak m??“, “?nternet Kanunu Mucizeleri-2: Link Verdi?in Site Yüzünden Suç ??lemek” ve “?nternet Kanunu Mucizeleri-3: Tehlikeli ?çerik Kanununa Düzeltme Hakk? Neden Eklendi” yaz?lar?nda oldu?u gibi tart???p anlayal?m. Fakat olana ve ölene çare olmad???n? unutmadan önümüze bakal?m ki bu tip yasalar?n bir sonraki a?amalar?n?n daha mant?kl? hale gelmesini sa?layabilelim.

Bir sonraki a?aman?n t?pk? bir önceki paragrafta belirtti?im gibi internet ve teknoloji kullan?m?n?n takibi olaca??n? öngörüyorum. Belki hemen de?il fakat bir kaç y?l sonra biz de benzer tart??malar? yap?yor olaca??z. Bu yüzden, bu yasan?n ç?km?? olmas?na isyan etmenin yan?nda toplumu internetin yararl? yönleri konusunda bilinçlendirmeye çal???p kendilerini geleneksel medya taraf?ndan dayat?lan bak?? aç?lar?n?n d???nda da dü?ündürmeye çal??mal?, sansüre evet demenin, bana dokunmayan y?lan bin yasas?n diye dü?ünmenin y?lan?n eninde sonuna herkese dokunmas?na sebep olaca??n? hat?rlatmal?y?z diye dü?ünüyorum.

Bonus Ba?lant?lar:

• Bir bilene sorduk: ?nternet suçlar?yla ilgili kanun blogcular? etkileyecek mi?
• ?nternet Yasas?’nda STK’lara rü?vet
• Sivil Toplum Kurulu?lar?ndan sansür bildirisi
• Site kapatmalar anayasaya ayk?r?

güncel, sansür, internet suçlar? yasas?, internet yasas?, internet kanunu

Artık bu tip olaylar hakkında bilgiye daha farklı ulaşılıyor. Görsel ya da yazılı merkezden kitleye  basına yansımayan gelişmeler, detaylar kitleden kitleye medyanın öncüsü bloglar sayesinde işlenebiliyor. Gözü, kulağı ve zihni açık insanlar merkezin verdiği mesajlar ile yetinmemeyi öğreniyor.

Gözü, kulağı ve zihni açık kesime büyük iş düşüyor ki bu da kendini merkezin mesajlarının kucağına atmış kesimin de gözünü, kulağını ve zihnini açmak. Düğümküme’nin dediği gibi:

Size de elinizden geldiğince kitleden-kitleye medyayı destekleyin, blog yazın, yorum yazın, ve TV karşısında zehirlenen çevrenize bilgisayardan açıp tarafsız mesajları gösterin.

Ben ne yazık ki burada bahsettiğim gibi bir çok blogu dolaşıp onların olaylar hakkındaki bilgilere ulaşamadım vakit noksanlığından fakat Osman Börütecene’nin ve Goddess Artemis’in yazılarından takip ettim ve çektileri videoyu izledim, resimlere baktım. Bunlar gibi gelişmeleri inceleyen bulduğunuz blogları ve blog yazılarını bu yazıya yorum olarak bırakabilirsiniz.

Yakında yayınlamak üzere blogların gücü ile ilgili bir yazı üzerinde çalışıyorum. Son zamanlardaki yazı azlığından da tahmin edebileceğiniz gibi yoğun günler yaşıyorum fakat gündemin sıcaklığında umuyorum yakın zamanda yayınlayabilirim.

Ortaokul lise y?llar?ndan hat?rlad???m kadar?yla yaz? yazma, yani kompozisyon dersleri bir çok ö?renci taraf?ndan sevilmezdi. Co?unluk yazmak istemez, s?k?l?r, ne yazaca??z derdi. Ne de?i?ti de herkes yazar oldu? S?rada de?il de dizüstünde mi yazmak istermi? insan?m?z, yoksa bilgisayar ekran? ve klavye daha m? “cool” kalem ve ka??ttan?

Anlayaman.