Vodafone’un açıklamasına göre iPhone bu yılın içinde Türkiye ile birlikte toplam 10 ülkede satışa sunulacakmış. Benim tahminim Haziran ayından sonra olacağı yönünde çünkü yazın 3G iPhone çıkması bekleniyor. Tabii 3G olmayan iPhone’un da bu pazarlara sürülmesi olasılık dahilinde.

Eğer iPhone tahminen yüksek olacak fiyatına rağmen Türkiye’de çok alıcı bulursa Vodafone için Turkcell’e karşı iyi bir avantaj olabilir.

Aslında gündemi takip edenler için çok büyük bir bomba değil bu haber. Neden mi?

Daha önceden de zaman zaman MSFT’nin Yahoo’yu almak istediği yazılıp çiziliyordu hatta teklif bile yapılmış fakat reddedilmişti. Yahoo’da gözle görülen bazı problemler vardı ve şirket zor günler geçiriyordu. Tüm bunların üstüne Yahoo’nun binlerce çalışanını işten çıkaracağı haberleri çıktı. Ardından Yahoo hisseleri en düşük seviyelerine geriledi.

Herhalde MSFT gibi bir devin bir başka devi yutmayı denemesi için bundan daha iyi bir fırsat olamazdı. Benim şahsi görüşüm bu satın almanın gerçekleşeceği yönünde. Çünkü Yahoo’nun problemlerini göz önüne alacak olursak pek başka bir şansı yok gibi. Fakat şu da bir gerçek ki, bu teklif Yahoo’yu aynı zamanda daha bir değerli kılıyor. Şahsen merakla beklediğim gelişme Google’ın ani bir kararla bir teklif yapıp yapmayacağı. Yapacağını sanmıyorum çünkü kendisi için işleri karıştıran bir birleşme olur kanaatindeyim. Ayrıca böyle bir durumda çok çok büyük bir tekel davası ile karşı karşıya geliriz. Hatta şu anda bile Washington ve Avrupa’nın dikkatini çeken bir durum ve Amerika adalet bakanlığı olası bir tekel durumunu incelemeyi isteyeceklerini belirtmişler bile.

Ayrıca MSFT bu konuda o kadar kararlı olmalı ki, Microsoft insan kaynakları çalışanları işten çıkarılma riski olan Yahoo çalışanlarına kişisel e-postalarla bile ulaşmaya başlamışlar. Bu haberi de eski bir Yahoo çalışanı olan Russell Beattie’den öğreniyoruz.

MSFT, Yahoo’ya teklifini perşembe akşamı yapmış. Burada ilginç olan nokta ise daha öncelerden yapılan teklifi reddeden zamanın CEO’su Terry Semel’in görevden tamamen ayrılmasından kısa bir süre sonra yapılmış olması. Teklif böylece şimdiki CEO ve kurucu ortak Jerry Yang ve sirketin başkanı Roy Bostock’a gönderilmiş oluyor.

Microsoft Neden Almak İstiyor?

Aslında MSFT, Yahoo ve Google’ın hepsinin derdi arama motoru. Her ne kadar artık varlığına çok alışmış olsak da ve dikkatimizin çoğunu büyük şirketlerin daha heyecan verici görünen yeni uygulamalarına versek de arama konusu en sağlam para kaynağı. MSFT Yahoo’yu aldığı takdirde %30′luk bir pazar payına sahip olacak. Bu da arama reklamları konusunda olası bir büyüme ve Google ile daha iyi bir rekabet demek.

Steve Ballmer teklif mektubunda birleşmenin MSFT ve Yahoo için önemi açısından daha geniş ölçekli bir ekonomiye ulaşacaklarının altını çizmiş. Burada bahsedilen iki şirketin sinerji yaratıp arama reklam pastasından daha büyük bir pay alabilecekleri ve reklam verenlere daha iyi bir değer sunabilme olasılıkları. Ayrıca geniş ölçekli bir ekonominin bu alanda daha rahat harcama yapmalarına olanak vereceğinden bahsediliyor.

Diğer önemli görülen bir noktalar ise araştırma-geliştirme (R&D) bölümünün büyüyecek olması. Bu sayede arama ve reklam platformlarına yenilikler getirilebileceğinden bahsediliyor ve şu anda iki şirketin de bu seviyede bir R&D bölümüne sahip olmadığı belirtiliyor.

Çok daha detaylı analizler için kesinlikle Paul Kedrosky‘nin blogunu takip etmenizi öneririm. Kendisi birleşmenin arama yönünden pek bir değişiklik yaratmayacağını düşünenlerden.

Ayrıca bu konuda takip edilmesi gereken sitelerden birisi de Techmeme. Zaten oraya şöyle bir göz atınca konunun her yeri kapladığı rahatlıkla görülebilir. Tüm analizleri burada listelemek yerine sizi oraya yönlendirmek daha yerinde olur sanırım.

Ayrıca şu yazılara da bakabilirsiniz:
Düğümküme: Microsoft Yahoo’yu Alıyor: Kim Ne diyor?
Webrazzi: Microsoft Yahoo!’yu satın mı alıyor?

Bu yazıyı çok daha uzatmak mümkün fakat şu an için bu kadarıyla yetinelim. Yeni haberler ve analizler olduğunda bu yazıyı güncelleyeceğim o yüzden burayı takip etmeye devam edebilirsiniz.

Güncelleme:Acaba Google ne yapacak bu konuda demiştim yazıda. Pazar sabahı resmi bloglarında Microsoft’un teklifini “hostile bid” olarak yani “düşmanca, saldırgan” bir teklif olarak değerlendirdiler. Google MS geçmişte PC pazarındaki hukuka aykırı tekel etkisini acaba internet üzerinde de uygulamaya mı başlayacak diye soruyor ve interneti açık bir ortam olarak gördüklerinin altını çiziyor.

Henüz Apple ve AT&T’den bir aç?klama yok. E?er Apple-AT&T kilidi ba?ar? ile k?r?lm??sa gerçekten ve kilit çözme yöntemi kolayl?kla tekrar edilebilir bir hale gelirse iPhone tüm dünyada herhangi bir GSM servisi ile kullan?labilir.

Bakal?m bu olay nas?l ?ekillenecek.

Güncelleme: Engadget kesin olarak iPhone kilidinin k?r?ld???n? bildirdi. Bir de video var sitelerinde.

Ana Sayfa Resim Kaynak: NYTimes

Bundan yaklaşık 6 ay kadar önce dünyanın bir ucunda sade giyimli, altında kot
pantalonu ile bir adam, ağzından tane tane, “dokunmatik geniş ekranlı bir iPod”,
“yenilikçi bir cep telefonu”, ve “yenilikçi bir İnternet iletişim aracı”
cümlecikleri ile insanları çığlığa boğuyordu. Cümlecikleri tekrarlıyor, insanlar
daha da bağırıyor, anlatıyor da anlatıyordu. $499 ya da $599 verecek bir de
üstüne sadece bir cep telefonu servis sağlayıcıdan 2 yıl kontrat yapacaksınız
diyordu ama insanlar çıldırmışlardı bir kere ya daha da çok bağırıyorlardı.
O
zaman düşünmüştüm de başka bir elin ceplerinde gezmesi bile
heyecanlandırabiliyordu bazı insanları.

O gün konuşan kot pantolonlu adam bir sunum ve pazarlama ustası olarak bilinen
Steve Jobs’tu ve Apple şirketinin 6 ay sonra çıkaracağı telefondan, iPhone’dan
bahsediyordu. İşte o iPhone Haziran ayının son günlerine damgasını vurdu.
Amerika’da çıkacağı 29 Haziran Cuma gününden 24 saat öncesinden itibaren Apple
hayranları Apple mağazalarının önünde kuyruklar oluşturmaya başladılar.
İnternette neredeyse içinde iPhone kelimesi geçmeyen bir habere, bir blog
yazısına rastlamak imkansızdı. iPhone son zamanların üzerinde en çok konuşulan
ve yer yer abartılan elektronik cihazı olarak tarihe geçti. Aynı zamanda tüketim
toplumunun çılgınlıkta eriştiği son noktanın da göstergesi oldu bir anlamda.

TOPLUMSAL STATÜ ve İNTERNET KARA BORSASI

Peki neden bütün bu eksiklerine rağmen binlerce insan iPhone’a sahip olabilmek
için saatlerde sırada bekleyip uykusuz kalıp kendilerini tamamen bir şirkete
bağlamayı göze alıyorlar? Pek tabii bunda Apple ürünlerinin bir toplumsal statü
göstergesi olmasının payı büyük olsa gerek. Benzer durum iPod ile yaşanmış ve
iPod kelimesi her türlü taşınabilir mp3 müzik çaların yerine kullanılmaya
başlanmıştı. Piyasada bir çok daha iyi özellikte ürün olmasına rağmen ve iPod’a
şarkı yüklemenin tek yolu yine Apple’in iTunes programından olmasına rağmen,
iPod taşınabilir mp3 çalar pazarındaki liderliğini bırakmamıştı.

Şimdilerde Apple’in iPod ile yakaladığı satış rakamlarını çok daha kısa bir
zamanda yakalayacağı söyleniyor. Nitekim ürünün çıkışından sonraki haftasonu ile
birlikte
satışların
500000′i aştığı belirtiliyor. Bünyesinde barındırdığı özellikler ve yer
aldığı ürün kategorisine göre daha çok iş dünyasındaki kullanıcılara hitap etse
de toplumsal statü sembolü olması dolayısı ile 13-19 yaş kesimine de hitap
ediyor. Öyle ki Amerika’da gençlerin ebeveynlerinden araba yerine iPhone
istedikleri bile haber oldu.

iPhone almak için sıraya girenlerin bir çoğu da toplumsal statülerinden çok,
aldıklarını internet kara borsasında satma ihtimalinin motivasyonu ile
oradaydılar. Sırada yerini alanlar en fazla iki iPhone alma haklarını kullanıp,
olası bir arz-talep dengesizliğinden faydalanarak Ebay gibi açık artırma
sitelerinde bir kaç kat daha fazla fiyata satma rüyasını görüyorlardı. Fakat
NYTimes’in haberine göre bir kaç şanslı kişi hariç bu rüya pek gerçekçi
olamamıs. Çünkü Apple potansiyel arzı iyi hesaplayıp yeterince iPhone’u zaten
üretmiş.

AMAN DIKKAT!

iPhone ülkemizde satışa sunulmamış olsa da, ve büyük ihtimalle uzunca bir süre
de satışa sunalacak gibi gözükmese de büyük bir heyecan uyandırmış durumda. Bazı
uyanıklar da boş durmamış ve
Türkiye’de
açık artırma sitelerinde 3000 YTL gibi rakamlara sahte resimlerle satışa
sunmuşlar. Bu noktada “Aman Dikkat!” deyip bu kandırmacalara gelmemeniz için
uyarmak istiyorum. Unutmayın ki şu anda Türkiye’ye bir şekilde iPhone
getirtseniz de iPhone’un telefon özelliğini ve reklamlarında gördüğünü ve
imrendiğiniz özelliklerini kullanamazsınız. Olsa olsa sizin için çok pahalı bir
video iPod olur. Eğer bütün negatif yönlerine rağmen çok istiyorsanız sabredip
beklemeniz gerekecek. Ama en iyisi siz bu tüketim toplumu çılgınlığına esir
olmayın ve paranızı daha açık ve daha özgür ürünler için saklayın.

Malumunuz bloglarımızın en önemli özelliklerinden birisi RSS dediğimiz harika teknolojiye destek vermeleri ve hatta gücünü bir nevi bu teknolojiden almaları. O genelde turuncu olan ve bana denize atılmış bir taşın etrafında oluşturduğu küçük dalgacıkları hatırlatan grafiğin işlevi kendisinden çok büyük. Takip etmek istediğimiz sitelerin güncellendiğini bize söylüyor eğer dilinden anlayan bir tercüman kullanıyorsak.

Eğer benim RSS beslememe aboneyseniz tüm yazıyı RSS okuyucunuzu terk etmeden ve bu sayfaya gelmenize gerek kalmadan okuyabileceğinizi biliyorsunuzdur. Çünkü RSS beslememi kesmeden tüm metin olarak yayınlıyorum. Ben de abone olduğum ve RSS beslemelerini kesmeden sunan bir blogu zevkle RSS okuyucumun içinden hiç çıkmama gerek kalmadan okuyorum.

Fakat ne yazık ki bazı (ve birçok) Türkçe blog, RSS beslemelerini keserek yayınlıyor. Bunun en büyük nedenleri olarak hem bir kaç kişi ile konuşmuş olduğumda öğrendiklerim sonucunda hem de kendi tahmin ve gözlemlerime dayanarak şunları söyleyebilirim:

1. RSS okuyuda tüm yazı okunabildiğinde ziyaretçi kavramı okuyucu ile değişiyor. Yani yazınızı okuyan kişi sitenize gelmek zorunda hissetmiyor. Bu durum blog sahibi için daha az trafik, daha az sayfa ve belki de reklam gösterimi anlamına geliyor ve blog sahibinin pek hoşuna gitmiyor.
2. Blogların RSS’lerini otomatik olarak alan ve kendilerininmiş gibi yayınlayan bloğlar var. Blog sahipleri RSS’lerindeki içeriği keserek buna karşı önlem alıyorlar.

Belki yukarıdaki iki sebepten farklı sebepleri olanlar vardır. Fakat ben bu iki sebebe karşı görüş bildireceğim. Görüşlerimi okunması daha kolay olduğunu düşündüğüm için yine maddeler halinde sıralayayım:

1. RSS çok güzel bir servis ve blog takipçilerinin işini kolaylaştırıyor. Kendimden örnek verirsem, ben Google Reader‘da okuduğum blogları bana uygun gelecek bir şekilde düzenledikten sonra genelde doğrusal bir sıra ile hızlı bir şekilde okuyor ya da gözden geçiriyorum. Uzun olan ve sonradan okumam gerektiğini düşündüğüm yazılara yıldız koyuyor, beğendiklerimi ise paylaşıyorum. RSS’i kesik bir blog ile karşılaştığımda bu benim iş akışımı çok yavaşlatıyor. Eğer bu blog, ne olursa olsun okuduğum bir kaç blog dışında kalan bir blog ise ne yazık ki tamamını okumadan geçiyorum ve paylaşamıyorum. Eminim benim gibi bu zorluğu yaşayan bir çok blog takipçisi vardır.
2. Eğer RSS’i keserek yayınlıyorsanız ve okuyucunun illaki sitenize gelmesini bekliyorsanız büyük bir yükün altına giriyorsunuz. Çünkü kısa bir giriş yazısı ile birisinin dikkatini çekmek o kadar da kolay bir iş değil. Oysa ki tüm yazıyı yayınlayarak okuyucunun ilgisini çekmek ve yorum bırakmak için siteye gelmesini beklemek daha kolay ve olası bana göre. Okuyucunuzun yorum için siteye gelmesini kolaylaştırmak için Feedburner‘in Feedflare servisini inceleyebilirsiniz (Feedflare’in bir başka boyutu ile ilgili bir yazım da şurada).
3. Eğer Web 2.0 demek kullanıcı dostu siteler ve oluşumlar demek ise, bloglar ve RSS teknolojisi Web 2.0′ın temel taşlarından ise, RSS beslemenizi kesik yayınlayarak kullanıcı dostu olmuyorsunuz ve yeni teknolojiyi eski mantıkla uyguluyorsunuz demektir.
4. Blogların RSS’lerini olduğu gibi alıp yayınlayan bir çok blog (splog) olduğu su götürmez bir gerçek. Fakat bununla mücadele etmek için RSS beslemenizi kesik yayınlamanız bu blogların RSS beslememinizi almasını engellemiyor. Sadece eğer o blogları okuyanlar var ise istediğiniz gibi sizin sitenize gelmelerini sağlamış oluyorsunuz.
5. Sploglar ile bu yolla mücadele ettiğinizi düşünüyorsanız eğer bir daha düşünün çünkü yaptığınız aslında sadece RSS teknolojisinin kolaylığını alıp takipçinizi cezalandırmak.
6. Eğer RSS içeriğini çalan splogları gerçekten cezalandırmak istiyorsanız ve Wordpress kullanıyorsanız AntiLeech eklentisine bakmanızı öneririm.
7. Benim inancım şu ki spam bloglar, RSS içerik çalıcılar öyle ya da böyle kendilerini ele verirler. Sadık ve tutkulu takipçileriniz, okuyucularınız varsa zaten onlar içeriğinizin çalındığını farkettikleri yerde sizi koruyacaklardır. Siz kullanıcınızın dostu olun ve onlara güvenin yeter.

Herkesin seçimine saygım sonsuz. Fakat bunlar benim doğruluğuna inandığım görüşlerim.

Nasil Tüm Metin RSS Yapabilirim?

Tabii sadece ahkam kesmekle kalmak istemiyorum. Belki RSS’lerini kesme sebepleri başka olan blog sahipleri ve belki de RSS’lerinin kesik yayınlandığından habersiz olan blog sahipleri vardır. Eğer durum böyle ise kısaca RSS beslemenizi nasıl kesintisiz hala getirebileceğinizi anlatmak istiyorum.

Wordpress’te Tüm Metin RSS:

Yönetim panelinden Tercihler ve sonra Okuma sekmelerini seçip Okuma Tercihleri sayfasından İçerik Beslemesi başlığı altında Her Yazı İçin Göster kısmında eğer “Tüm Metin” seçeneği işaretli değilse onu işaretleyin.

Blogger’da Tüm Metin RSS:

Blogger Dashbord’undan blogunuzun ayarlarına gitmek için Settings linkine basın. Sonra Site Feed sekmesini seçin ve Allow Blog Feed kısmının Full olduğundan emin olun, eğer değilse Full seçeneğini seçin.

Feedburner Kullanıyorsanız:

Eğer blogunuzun RSS yönetimini Feedburner ile yapıyorsanız Feedburner ayarları ile yukarıda yapmış olduğunuz ayarlardan bağımsız olarak RSS’inizi kesiyor olabilirsiniz. Bunun olmadığından emin olmak için, ayarlamak istediğiniz RSS beslemesinde Optimize sekmesine gidip, orada sol sütundan Summary Burner linkine basın ve bu servisin aktif olmadığından emin olun.

En Azından Sonuç Kısmını Okuyun Lütfen

Eğer bu yazı çok uzun geldiyse ve yukarıdakilerin hiç birisini okumadıysanız bile sunu lütfen okuyun:

RSS’ten kesilmemiş olarak yayınlanan yazılarınız aslında tıpkı hemen hergün sitelere gömülü olarak yerleştirdiğimiz videolar gibiler. RSS ile yazılarınız kolayca ortam değiştirebiliyor ve özgürleşiyor. Yani içeriğiniz RSS sayesinde viral bir hal alıyor. Negatif düşünceler ve pek değerli içeriğinizin spam bloglar tarafından çalınabileceğini düşünmek yerine BlogV2 ve PilliTakip benzeri içerik toplayıcılarından ulaşılabilip hiç ummadığınız kullanıcılar tarafından da kolaylıkla erişilebileceğini de hesaba katın. Unutmayın asıl olan kullanıcı dostu olmak ve takipçinize kolaylık sağlamak.

Sadık okuyucular ve takipçiler mi yoksa katkıları sadece trafik ve safya gösterimi artırımı olan ziyaretçiler mi istiyorsunuz? Düşünün ve lütfen bir an önce RSS beslemelerinizi özgürleştirin.

 Technorati Etiketleri: RSS, tüm metin rss, kesik rss, wordpress, blogger, türkçe blog

Dunyanin bir ucunda bir grup insan kendilerine havadan yasam malzemeleri atacak olan ucagi gorunce heyecanlanip, ciglik cigliga kosturabiliyor.

Dunyanin baska bir ucunda ise, sade giyimli, altinda kot pantalonu ile bir adam, agzindan tane tane, adeta Mesut Yilmaz edasiyla dokulen, “dokunmatik genis ekranli bir iPod”, “yenilikci bir cep telefonu”, ve “yenilikci bir Internet iletisim araci” cumlecikleri ile insanlari cigliga bogabiliyor. Cumlecikleri tekrarliyor, insanlar daha da bagiriyor. Anlatiyor da anlatiyor. $499 ya da $599 verecek bir de ustune sadece bir mobil saglayicidan 2 yil kontrat yapacaksiniz diyor ama insanlar cildirdi bir kere daha cok bagiriyorlar. Baska bir elin ceplerinde gezmesi bile heyecanlandirabiliyor insanlari.

Ya, iste boyle. Dunya bana her gecen gun daha garip geliyor.

Eh ama ne de olsa, ben de bu garip dunyanin bir parcasiyim ve ister istemez bu tip teknolojik gelismelerle heyecanlaniyor, klavyeye sariliyorum. Nitekim, bugun, bana gore oglen saatlerinde, sevgili Mehmet Dogan’in “yeni iPhone‘u gordun mu?” diye sormasiyla bir beyin firtinasinda buluyoruz kendimizi ve daliyoruz sohbete. Sagolsun, Mehmet Dogan’da bu sohbeti yayinlamayi dusununce ortaya hos bir blog yazisi cikmis oluyor. Sohbetimizi ve daha fazlasini Alti Ustu Tasarim‘da “Web 2.0 Degil, Cep 2.0” yazisinda okuyabilirsiniz.

Ben sohbeti burada tekrarlamak yerine, sohbetten yola cikarak bu aksam bu konu uzerinde biraz daha okuyup goz attigim yorumlar uzerinde durmak istiyorum.

Kurtlu Elma iPhone

O muthis resimlerin goz kamastiriciliginin, etkiyelici ozelliklerin yarattigi alacaligin ortasinda biraz gozlerimizi kismamiza, heyecanimiza biraz temkinlilik serpmemize sebep olan bir kac faktor, tabiri caizse elmanin icinde kurt var.

Acik Platform/ Kapali Platform

Sohbete bakarsaniz olumlu yaklasimin bir sebebi iPhone’nun acik bir platform olmasi dilegi (varsayimi) yatiyor. OS X gibi bir isletim sistemi kosuyor olmasi insanin aklina hemen 3. parti uygulama destegi olacak mi sorusunu getiriyor. Cunku olsa tam super olacak. Fakat, Tom Evslin’in yazisindan gittigim yazida iPhone’un acik platform olmayacagini ogrendim biraz once. Yani bildigimiz Apple kilidi burada da var. Tabii ki iPhone bir platform ve Apple dilerse yeni uygulamalar ekleyebilir. Google ve Yahoo’nun isbirligi ile pazarlanan Google Maps ve Yahoo IMAP email ozelliklerini dusunursek bunu zaten goruyoruz. Tabii ki diger sirketlerde oyle ucsuz bucaksiz bir aciklik vermiyorlarken iPhone’u bu konuda elestirmek haksiz gibi durabilir. Fakat unutmayalim ki, mobil haberlesme endustrisini degistirmekten bahseden bir urun ile karsi karsiyayiz.

Mobil Servis Saglayici Kilidi

Lokum gibi gorunen iPhone ile ilgili bir baska elma kurdu ise Apple-Cingular isbirligi. Bu detay Turkiye’de gozlerden kacabilir belki diye dusunuyorum. Bu anlasma demek oluyor ki, en azindan su an icin, iPhone demek Cingular demek. Baska herhangi bir servis saglayici iPhone’u pazara sunamayacak. Amerika’da mobil servis saglayicilar mobil aracin maliyetinin bir kismini kendileri ustlenerek sizi uzun sureli kontratlara zorluyorlar. Yani bu aciklanan fiyatlar sadece Cingular anlasmasi ile mumkun. Eger Apple kilitsiz bir telefon cikarsaydi fiyati cok daha fazla olurdu.

Ayrica, bu isbirligi diger servis saglayicilarda olan kullanicilar icin servisi transfer etmek zorunlulugu demek. Fakat eger Cingular’in iyi cekmedigi bir bolgedeyseniz tabii ki hic cazip degil. Ya da mesela, telefon ilk Amerika’da cikacak, burada bir arkadasiniz var. Paraniz da var. Oyle basarim $499 dolari getirtirim gibi bir durum soz konusu olamayacak cunku Cingular’i da oldugu gibi memlekete getirmeniz gerekecek (!).

(Sozde) Wi-fi Destegi

En heyecan verici ozelliklerden biri olan Wi-fi destegi, yine Cingular kilidi ile biraz degerini kaybediyor. Cunku Wi-fi hotspot’a baglanmiyorsa, Cingular’in EDGE denilen agina baglaniyormus ki bu da yavasligi ile dikkat cekiyor. Yine bu noktada sohbetimizdeki heyecanli noktalardan biri olan Wi-fi ve VOIP ile telefon gorusmesi dilegini yine Tom Elvsin’in su diger yazisini okuyunca topraga gomuyorum. Buna gore, Cingular uzerinden gitmeden, Wi-fi uzerinden telefon gorusmesi yapilmasi mumkun degil. Bekledigimiz birsey fakat sektoru degistirecegini vaad eden bir urun icin uzucu bir kapalilik. Ben de buna sozde wi-fi destegi diyorum bu yuzden.

iTamam Bitiriyorum

Burada kisaca deginmek istedigim bir nokta da Apple’in neden urunu 6 ay gibi uzun bir zaman once acikladigi konusu. Jobs bunun icin FCC’den alinmasi gereken izinleri sebep gosterdi. Bu asama basladiginda Apple boyle sasali bir sekilde aciklamadan FCC kayitlarindan birileri sizdirabilirdi. Fakat, bir baska onemli nokta da Apple’in hisse senedi skandali sorusturmasi. Hafiften darbe alan Apple hisseleri icin cilgin bir yukselis oldu bu aciklama ve dikkatleri baska yone cekti. Bu erken aciklama, Haziran’a kadar gececek surede urun ile ilgili heyecanin gecmesi tehlikesini de beraberinde getiriyor. Buna bir yorum Paul Kedrosky’den gelmis. Kedrosky belki de Apple bir baska rakibin benzer bir urun duyuracagini biliyordu ve ilk olmak istemis olabilir diyor.

Gercekten Cep 2.0 olacak mi? iPhone sektoru degistirecek mi? iPod’un yaptigini yapabilecek mi? iPhone basarili olacak mi? Bunlari zaman gosterecek.

Urun ciktiginda eger bugun heyecanla klavyesine sarilanlar, o gun cuzdanlarina da sarilirlarsa, Steve Jobs onlarin ceplerinde paralarindan bosalan yere hayatlarini koyabilir belki.

Technorati Etiketleri: apple, apple iphone, iphone

[tags] apple, iphone, yorum[/tags]

Ingilizce’ de meme tracker olarak bilinen, Techmeme, Tailrank gibi araclardan bahsediyorum. Aslinda bunlara tam olarak mim takipcileri demek yanlis olur. Mim kelimesinin tanimi daha baska olgulara isaret ediyor. Buna ragmen internet dunyasinda, bahsedecegim tipteki araclara mim takipcisi deniyor.

Meme Tracker Nedir?

Benim gorusume gore gunumuzun Techmeme, Tailrank gibi populer araclari mim takibinden cok gunun en ses getiren haberlerini takip etmeye yariyorlar. Alex Barnett, bunu, bu araclarin mim takipcisi olmaktan cok “yazilan haberleri takip etme ve bir araya toplama” mimi etrafindan donen araclar olarak tarif etmis ki, benim cok hosuma gitti.

“En cok ses getirme” kriterini haberin hakkinda cok yazilmasi ve yazinin ana kaynagina cok baglanti yapilmasi belirliyor genelde. Burada takip edilen haberler genellikle mim olmaktan uzak olan ve bir kac gun icinde takipcinin sayfasindan uzaklasan haberler. Tabii ki bu tip araclar, bloglar ve populer haber kaynaklari etrafinda donuyor. Ornegin, Techmeme teknoloji haberlerini takip ederken, memeorandum politik haberleri takip ediyor. Tailrank‘in de teknoloji, politika, eglence, ve yeni ekledikleri video takibi bolumleri var.

Mim takipcilerinin kisaca nasil calistiklarindan ve boyle araclarin bizim icin gerekli olup olmadigindan bahsedecegim yazinin geri kalan kisminda.

Nasil Calisir?

Techmeme’in calisma prensibi konusunda tek bildigimiz, en cok tartisilan ve baglanti yapilan konularin secildigi. Techmeme’in yaraticisinin soyledigine gore, sadece konuya baglanti vermek yetmiyor, konuyu tartismak ve katkida bulunmak da gerekiyor. Tabii tum bunlarin nasil yapildigi, neyin onemli olduguna karar veren algoritmanin detaylarinda gizli. Fakat tipki Google’in arama algoritmasinin tum detaylarini bilmedigimiz gibi bunu da bilmiyoruz cunku bu alanda da bir yaris var. Tailrank de benzer prensiplerle calisiyor fakat takip ettigi bloglardan ve algoritmasindaki farklardan dolayi daha farkli sonuclar verebiliyor. Zaten herkes ayni sonucu verse pek bir anlami kalmaz.

Bu tip araclari Digg gibi bir sistemle karsilastiracak olursak diyebilirim ki mim takipcileri bir nevi birer algoritmik Digg. Yani Digg’de komunitenin verdigi degerli haber-degersiz haber kararini altta yatan algoritma baska etkenlere bakarak veriyor. Soyle onemli bir fark var ki, haber hakkinda bloglayarak tartismaya katilanlanlar olumsuz gorus belirtseler de haber hakkinda pozitif oy kullanmis oluyorlar. Ayrica Digg daha genel ve buyuk bir havuz icerisindeki kaynaklari ortaya cikarirken, mim takipcileri daha kucuk bir havuz icinde daha belirli konulara dikkat cekmis oluyor.

Bildiginiz Dedikodu Prensibi

Eger yukarida okuduklarimdan hic birsey anlamadim diyorsaniz size soyle yardimci olmaya calisayim. Konuyu bence cok basit bir sekilde hayata uygulayabiliriz. Cunku, bu araclarin calisma prensibi nefret ettigimiz ama kendimizi alikoymakta zorlandigimiz dedikodu fenomeni ile cok ortusuyor. Dusunun, bir mahallenin basina gelmissiniz. Upuzun bir sokak. Bir cok kisi evinin onune cikmis, pencerelerden sarkmis, kapi onune, merdivenlere oturmus birbiri ile konusuyor. Kimi sadece yanindaki ile fisildasiyor, kimi karsi kaldirimdakine onlardan duydugunu cigiriyor. Bildiginiz dedikodu girla gidiyor. Bir de mahallenin girisinde cevik bir genc ile babasi duruyor. Baba cevik genci oyle bir egitmis ki, genc belli basli haneleri gezerek kimin ne hakkinda dedikodu yaptigini ogreniveriyor. Siz butun bu kesmekesin icine girmeden babaya sordugunuzda, Aysen hanimin kizina gorucu geldigini, 101, 117, 221, 223, 118 nolu hanelerin bundan bahsettigini, Mahmut beyin oglunun yaninda bir kizla carsida goruldugunu, 205, 206, 207, 119 nolu hanelerin de bundan bahsettigini bir cirpida soyleyiveriyor. Iste bu durumda baba mim takipcisi, cevik genc ise gelistirdigi algoritma oluyor.

Iyi-Kotu-Cirkin

Her sabah ilk ugradigim sitelerden bir tanesi Techmeme. Bir bakista teknoloji dunyasinda en cok neler ses getirmis bunlari gorebiliyor ve kisa zamanda ilginc haberlere ve yorumlara ulasabiliyorum. Bu harika bir sey.

Fakat boyle bir arac beraberinde bazi dezavantajlar da getiriyor. Bir cok kisinin belli bir konu hakkinda yaziyor olmasi ister istemez sizi de o konu hakkinda yazmaya itiyor. Aslinda bu da zaten isleyis mekanizmasinin temel tasi. Bir sure sonra goruyorsunuz ki, yazarlar mim takipcilerinde yerlerini alabilmek icin tum populer konular hakkinda yaziyor oluyorlar. Kullanilan algoritmalar cogunlukla genel siralama ve gelen baglanti olarak guclu olan bloglari on plana cikardiklari icin gucluler daha cok gucleniyorlar.

Techmeme benim icin bir ara oyle bir noktaya geldi ki, RSS okuyucumu acmaz oldum. Sadece gun icinde Techmeme’de, blogdan bloga, baglantidan baglantiya atlar oldum. Neden? Cunku daha kolay geldi, tembellestim. Aslinda bir anda bir cok bilgiye ulastigim gorunumu altinda, ulastigim alani daraltmis oldum. Kendi karar verme mekanizmami bir algoritmaninki ile degistirip bir cok populer olmayan ama kaliteli olabilecek kaynagi es gecmis oldum. Bu da su anlama geliyor: bu tip araclar kendi baslarina kullanildiklarinda tartismayi siglastirma riskini tasiyor. Ayrica kendinizi hep ayni kaynaklari okurken buluyorsunuz.

Bu tip dezavantajlar olsa da Techmeme’den vazgecmeyi dusunmuyorum. Sadece kullanimimi RSS okuyucumla destekleyip daha cesitli kaynaga ve konuya ulasmaya calisiyorum. Bu konunun bir kolu da kisisellestirilmis haber ve RSS okuyucularina dokunuyor fakat bu baska bir yazinin konusu olacak.

Bize Lazim mi?

Yazinin en basinda dedigim gibi Turkce blog aleminde bu tip araclarin eksikligini cok hissediyorum ve kesinlikle gerekli oldugunu dusunuyorum. Dezavantajlarina ragmen gerekli, cunku bizimki gibi henuz gelismekte olan internet yayinciligi toplulugu icin avantajlari daha onde geliyor. Her ne kadar, gucluyu daha guclu de kilsa, internet yayinciliginda belli bir otoritenin olusmasina katkida bulunacagini dusunuyorum. Turkce bloglari takip etmeye basladigimda en cok hangi konularin Turk blogcularinin ilgisini cektigini, hangi guncel konularin tartisma yarattigini belirlemekte gucluk cektim.

Ornegin, Turkce bloglari takip eden bir meme tracker olsaydi, gectigimiz haftalarda once Bildirgec‘te sonra kendi blogumda bahsettigim, daha sonra da Alti Ustu Tasarima’a tasinan Hurriyet’in Web 2.0 ile ilgili yazisi ile ilgili tartismalari takip etmek daha kolaylasirdi. Daha cok blogcu tartismaya katilip fikirlerini belirtmek icin daha cok motive olabilirdi. Ya da, Time’in Web 2.0 kullanicilarini yilin adami secmesi konusundaki tartismalara hizlica ulasilabilirdi.

Bunlarin yaninda blog takipcilerinin bir yerde okuduklari konu hakkinda farkli bakis acilarini okumalarini kolaylastirma olasiligi da bir baska avantaj olarak gorulebilir.

Potansiyeller ve Eksiklikler

Bence bir meme tracker uygulamasi icin ulkemizde potensiyel soz konusu. Ornegin, kanimca en cok oturmus olarak gordugum tasarim ve pazarlama konusundaki bloglar iyi bir potensiyel olusturuyor boyle bir arac icin. Ayrica artik hemen her gazetenin internetten yayin yapiyor olmasi da onemli. Bunun yaninda Portakal Agaci‘nin basarisi sonucu bir cok bayan blogcunun yemek blogu acmis olmasi gunluk yemek tarif takibi acisindan buyuk bir potensiyel olusturuyor. Milletimizin magazine ve dedikoduya meraki bir magazin bloglari takipcisi icin buyuk bir firsat. Politika ve siyaseti saymiyorum bile.

Kendimce bu potansiyelleri goruyorum. Fakat bunun yaninda bir takim eksiklikler de gozume carpiyor. Bu eksiklikler bloglama aliskanliklarimiz ile ilgili. Gorebildigim kadariyla (yaniliyor olabilirim) bloglama frekansimiz cok yuksek degil. Bir meme tracker icin bu onemli cunku haberler degistikce kullanim guzellesiyor. Gozlemledigim bir baska eksiklik ise, genelde bir baskasinin yazisina baglanti vererek tartisma yerine fikir ya da haber nitelikli yazilarin yazilmasi. En azindan bu tip bloglama aliskanligini pek gozlemlemedim. Tabii bu da bir meme tracker icin onemli bir ozellik.

Bunun yaninda, insanlarin interneti kullanim aliskanliklari ve habere ve bilgiye ulasmak icin izledikleri yontemlerin de gelismesi, degismesi gerekiyor. Halkimizin genelinin ellerini boyayan gazetelerinden, gozlerini boyayan televizyonlarindan baslarini kaldirip alternatif haber kaynaklarina yonelmesi gerekiyor. Her ne kadar herkes yayinci olmayacaksa da, ve haberler, konular hakkinda yazi yazmayacaksa da, bunu yapanlar icin okuyucu kitlesi ve sayisi motivasyonu artirici onemli faktorler.

Sonuc olarak, kisisel fikrim bir mim takipcisine ihtiyacimiz oldugu yonunde. Bloglar Alemi, Blog Kardesligi gibi olusumlar varolan bloglarin dizini olmalari konusunda yararlilar fakat bu dizini daha dinamik hale getirmek Turkce blog alemi icin faydali olacaktir ve onu gelistirecektir diye dusunuyorum. Bir baslangic girisimi icin Bloglar Alemi’ni ve Blog Kardesligi’ni bir cok blogu dizinlerinde bulundurduklari icin avantajli goruyorum aslinda.

Eger bu konuyu onemli goruyorsaniz bu tip bir girisimi konusmak, tartismak ve gerceklestirmek icin benimle irtibata gecebilirsiniz.

Technorati Tags: mim takibi, mim takipcisi, meme tracker, techmeme, tailrank

[tags]mim takibi, meme tracker, giri?im, web giri?imi [/tags]