Aslında gündemi takip edenler için çok büyük bir bomba değil bu haber. Neden mi?

Daha önceden de zaman zaman MSFT’nin Yahoo’yu almak istediği yazılıp çiziliyordu hatta teklif bile yapılmış fakat reddedilmişti. Yahoo’da gözle görülen bazı problemler vardı ve şirket zor günler geçiriyordu. Tüm bunların üstüne Yahoo’nun binlerce çalışanını işten çıkaracağı haberleri çıktı. Ardından Yahoo hisseleri en düşük seviyelerine geriledi.

Herhalde MSFT gibi bir devin bir başka devi yutmayı denemesi için bundan daha iyi bir fırsat olamazdı. Benim şahsi görüşüm bu satın almanın gerçekleşeceği yönünde. Çünkü Yahoo’nun problemlerini göz önüne alacak olursak pek başka bir şansı yok gibi. Fakat şu da bir gerçek ki, bu teklif Yahoo’yu aynı zamanda daha bir değerli kılıyor. Şahsen merakla beklediğim gelişme Google’ın ani bir kararla bir teklif yapıp yapmayacağı. Yapacağını sanmıyorum çünkü kendisi için işleri karıştıran bir birleşme olur kanaatindeyim. Ayrıca böyle bir durumda çok çok büyük bir tekel davası ile karşı karşıya geliriz. Hatta şu anda bile Washington ve Avrupa’nın dikkatini çeken bir durum ve Amerika adalet bakanlığı olası bir tekel durumunu incelemeyi isteyeceklerini belirtmişler bile.

Ayrıca MSFT bu konuda o kadar kararlı olmalı ki, Microsoft insan kaynakları çalışanları işten çıkarılma riski olan Yahoo çalışanlarına kişisel e-postalarla bile ulaşmaya başlamışlar. Bu haberi de eski bir Yahoo çalışanı olan Russell Beattie’den öğreniyoruz.

MSFT, Yahoo’ya teklifini perşembe akşamı yapmış. Burada ilginç olan nokta ise daha öncelerden yapılan teklifi reddeden zamanın CEO’su Terry Semel’in görevden tamamen ayrılmasından kısa bir süre sonra yapılmış olması. Teklif böylece şimdiki CEO ve kurucu ortak Jerry Yang ve sirketin başkanı Roy Bostock’a gönderilmiş oluyor.

Microsoft Neden Almak İstiyor?

Aslında MSFT, Yahoo ve Google’ın hepsinin derdi arama motoru. Her ne kadar artık varlığına çok alışmış olsak da ve dikkatimizin çoğunu büyük şirketlerin daha heyecan verici görünen yeni uygulamalarına versek de arama konusu en sağlam para kaynağı. MSFT Yahoo’yu aldığı takdirde %30′luk bir pazar payına sahip olacak. Bu da arama reklamları konusunda olası bir büyüme ve Google ile daha iyi bir rekabet demek.

Steve Ballmer teklif mektubunda birleşmenin MSFT ve Yahoo için önemi açısından daha geniş ölçekli bir ekonomiye ulaşacaklarının altını çizmiş. Burada bahsedilen iki şirketin sinerji yaratıp arama reklam pastasından daha büyük bir pay alabilecekleri ve reklam verenlere daha iyi bir değer sunabilme olasılıkları. Ayrıca geniş ölçekli bir ekonominin bu alanda daha rahat harcama yapmalarına olanak vereceğinden bahsediliyor.

Diğer önemli görülen bir noktalar ise araştırma-geliştirme (R&D) bölümünün büyüyecek olması. Bu sayede arama ve reklam platformlarına yenilikler getirilebileceğinden bahsediliyor ve şu anda iki şirketin de bu seviyede bir R&D bölümüne sahip olmadığı belirtiliyor.

Çok daha detaylı analizler için kesinlikle Paul Kedrosky‘nin blogunu takip etmenizi öneririm. Kendisi birleşmenin arama yönünden pek bir değişiklik yaratmayacağını düşünenlerden.

Ayrıca bu konuda takip edilmesi gereken sitelerden birisi de Techmeme. Zaten oraya şöyle bir göz atınca konunun her yeri kapladığı rahatlıkla görülebilir. Tüm analizleri burada listelemek yerine sizi oraya yönlendirmek daha yerinde olur sanırım.

Ayrıca şu yazılara da bakabilirsiniz:
Düğümküme: Microsoft Yahoo’yu Alıyor: Kim Ne diyor?
Webrazzi: Microsoft Yahoo!’yu satın mı alıyor?

Bu yazıyı çok daha uzatmak mümkün fakat şu an için bu kadarıyla yetinelim. Yeni haberler ve analizler olduğunda bu yazıyı güncelleyeceğim o yüzden burayı takip etmeye devam edebilirsiniz.

Güncelleme:Acaba Google ne yapacak bu konuda demiştim yazıda. Pazar sabahı resmi bloglarında Microsoft’un teklifini “hostile bid” olarak yani “düşmanca, saldırgan” bir teklif olarak değerlendirdiler. Google MS geçmişte PC pazarındaki hukuka aykırı tekel etkisini acaba internet üzerinde de uygulamaya mı başlayacak diye soruyor ve interneti açık bir ortam olarak gördüklerinin altını çiziyor.

İnternet dünyasının hiç kuşkusuz son dönemlerdeki en çok dikkat çeken öğesi kollektif zekaya dayalı sosyal haber siteleri. Topluluğun zekası (wisdom of crowds) mentalitesine dayalı Digg, Reddit gibi sosyal haber siteleri, topluluktan kişilerin seçip gönderdiği haberleri topluluğun oylamasına sunarak kaliteli ve önemli içeriği, çok da kaliteli ve önemli olmayan içerikten ayırarak ön plana çıkartma amacını güdüyor. (Bu amacın ne kadar iyi gerçekleştirildiği konumuzun dışında.)

Ülkemizde de bu sitelerin benzerlerini görmemiz çok zaman almadı. Oyyla, Tusul gibi siteler aynı amaçla hizmet veriyorlar. Bu sitelerin en önemli farkları, global alandaki benzerleri kadar etki yaratamamış olmaları. Bugün Digg’de veya Reddit’te yüksek oy alan bir haber, tartışma gündemini etkileyebiliyor ve yayıncıya hatırı sayılır bir trafik sağlıyor. Haberlerde binlerce tekil oy görebiliyoruz çoğunlukla. Peki bizde neden sosyal haber siteleri henüz istenilen etkiyi sağlayıp başarılı olamadı?

Sosyal haber sitelerinin başarısının yolu önce içerik üreticilerine, sitelere iştirak eden topluluğa ve sosyal haber sitesinin içerik sahibine getireceği trafige bağlı. Bunları her biri birbirine bağlı birer nokta olarak düşünürsek kapalı bir döngü kurduklarını görebiliriz.

İçerik üretecileri ne kadar iyi içerik üretirler ve kullanıcılar için sosyal haber sitelerine içeriklerini göndermeyi ne kadar kolaylaştırırlarsa, o kadar çok içerik oylamaya açılır. Bu noktada haber sitelerinde oluşan topluluk ne kadar katılımcı olup içeriği ziyaret edip oylarsa o kadar çok trafik oluşturulabilir. Oluşan trafik daha fazla içerik üreticisinin sosyal haber sitelerine dikkatini çeker. Yeni ve artan içerik topluluğu daha katılımcı kılar ve sonucunda daha çok trafik oluşur. Böylece bu döngü devam eder.

Buradaki büyük problem başlangıç noktası ve ivmelenme. Mühendislik bakış açısıyla sistemi harekete geçirecek olan sinyalin değeri önemli bir etken. Digg ve Reddit tarzı siteler tüm dünyada sosyal haber hareketine olan ilginin büyüklüğü ile doğru orantılı olarak artan başlangıç sinyalinin etkisi ile gerekli ivmelenmeye kısa zamanda kavuştular. Buradaki bir diğer faktör ise, başlangıçta blog dünyasının trafik ve tanınma isteğiyle bu sitelere olan ilgisi ve içeriğin çoğunu oluşturmasıydı. Sonradan geleneksel medya da bu hareketin oluşturduğu trafikten pay almak isteyince bir çok geleneksel medya sitesinde (NY Times, Wall Street Journal) okuyucuyu teşvik eden Digg düğmeleri göze çarptı ve geleneksel medya içeriği de sosyal haber sitelerine düşmeye başladı.

Bu açıdan baktığımızda ülkemizdeki durumu daha iyi değerlendirebileceğimizi düşünüyorum. Bir kaç internet haber sitesinde gözüme çarpan özellikler beni bu yazının başlığını atmaya itti. Örneğin GazetePort ve Referans gazetesi haber sitelerine bakalım:

Her iki gazete de sosyal haber ve sosyal imlemenin önemini görmüşler fakat sosyal haber seçeneği olarak Türkçe içeriğin olmadığı Digg sitesini tercih etmişler. Bu noktada kimseye bir faydaları yok ne yazık ki.

Bir başka örnek Türkiye Bilişim Vakfı’nın Bilgi Çağı magazininden:

Burada da yapayalnız bir Digg düğmesi dikkati çekiyor. Bu yayınları geleneksel medya olarak değerlendirdim çünkü profesyonel yayıncılar tarafından merkezden kitleye bir yayın söz konusu. Yine de tebrik etmek lazim sosyal haber kavramını desteklerdikleri için. Fakat ne yazik ki bulundukları bağlamda sundukları seçeneklerin bir faydası yok. Digg düğmesinin yerine Oyyla düğmesi, del.icio.us yerine ya da ilave olarak Linkibol düğmesi kullanılsaydı, bu servisler daha çok kimsenin dikkatini çekebilir ve daha çok faydalı hale gelebilirdi.

Ülkemizde internet dünyasının gelişimi dünyanın geri kalan kısmından farklı gelişim gösteriyor kimi durumlarda. Sosyal haber kavramı da bu durumda bence. Dünyada sosyal haber sitelerinin gelişmesinde yeni medya yayınlarının ve blogların etkisi nasıl fazla olduysa, ülkemizde olay tersten işleyeceğinden bu sitelerin gelişmesinde ve büyümesinde geleneksel medyanın daha büyük bir rolü olacağını düşünüyorum. Örneğin Türkiye’nin en çok tıklanan internet sitesi Hürriyet, haberlere Oyyla düğmesi koysa, sosyal haber kavramından çok daha fazla kimse haberdar olabilir. Böylece geleneksel medya şimdikinden daha ulvi bir amaca hizmet etmiş olabilir.

Bu noktada bence sosyal haber sitesi geliştiricilerinin kendilerini geleneksel medyaya tanıtmaya çalışması, yukarıda bahsettiğim sitelerdeki Digg düğmesinin yerini almaya çalışması yerinde olacaktır diye düşünüyorum.