İnternet dünyasının hiç kuşkusuz son dönemlerdeki en çok dikkat çeken öğesi kollektif zekaya dayalı sosyal haber siteleri. Topluluğun zekası (wisdom of crowds) mentalitesine dayalı Digg, Reddit gibi sosyal haber siteleri, topluluktan kişilerin seçip gönderdiği haberleri topluluğun oylamasına sunarak kaliteli ve önemli içeriği, çok da kaliteli ve önemli olmayan içerikten ayırarak ön plana çıkartma amacını güdüyor. (Bu amacın ne kadar iyi gerçekleştirildiği konumuzun dışında.)

Ülkemizde de bu sitelerin benzerlerini görmemiz çok zaman almadı. Oyyla, Tusul gibi siteler aynı amaçla hizmet veriyorlar. Bu sitelerin en önemli farkları, global alandaki benzerleri kadar etki yaratamamış olmaları. Bugün Digg’de veya Reddit’te yüksek oy alan bir haber, tartışma gündemini etkileyebiliyor ve yayıncıya hatırı sayılır bir trafik sağlıyor. Haberlerde binlerce tekil oy görebiliyoruz çoğunlukla. Peki bizde neden sosyal haber siteleri henüz istenilen etkiyi sağlayıp başarılı olamadı?

Sosyal haber sitelerinin başarısının yolu önce içerik üreticilerine, sitelere iştirak eden topluluğa ve sosyal haber sitesinin içerik sahibine getireceği trafige bağlı. Bunları her biri birbirine bağlı birer nokta olarak düşünürsek kapalı bir döngü kurduklarını görebiliriz.

İçerik üretecileri ne kadar iyi içerik üretirler ve kullanıcılar için sosyal haber sitelerine içeriklerini göndermeyi ne kadar kolaylaştırırlarsa, o kadar çok içerik oylamaya açılır. Bu noktada haber sitelerinde oluşan topluluk ne kadar katılımcı olup içeriği ziyaret edip oylarsa o kadar çok trafik oluşturulabilir. Oluşan trafik daha fazla içerik üreticisinin sosyal haber sitelerine dikkatini çeker. Yeni ve artan içerik topluluğu daha katılımcı kılar ve sonucunda daha çok trafik oluşur. Böylece bu döngü devam eder.

Buradaki büyük problem başlangıç noktası ve ivmelenme. Mühendislik bakış açısıyla sistemi harekete geçirecek olan sinyalin değeri önemli bir etken. Digg ve Reddit tarzı siteler tüm dünyada sosyal haber hareketine olan ilginin büyüklüğü ile doğru orantılı olarak artan başlangıç sinyalinin etkisi ile gerekli ivmelenmeye kısa zamanda kavuştular. Buradaki bir diğer faktör ise, başlangıçta blog dünyasının trafik ve tanınma isteğiyle bu sitelere olan ilgisi ve içeriğin çoğunu oluşturmasıydı. Sonradan geleneksel medya da bu hareketin oluşturduğu trafikten pay almak isteyince bir çok geleneksel medya sitesinde (NY Times, Wall Street Journal) okuyucuyu teşvik eden Digg düğmeleri göze çarptı ve geleneksel medya içeriği de sosyal haber sitelerine düşmeye başladı.

Bu açıdan baktığımızda ülkemizdeki durumu daha iyi değerlendirebileceğimizi düşünüyorum. Bir kaç internet haber sitesinde gözüme çarpan özellikler beni bu yazının başlığını atmaya itti. Örneğin GazetePort ve Referans gazetesi haber sitelerine bakalım:

Her iki gazete de sosyal haber ve sosyal imlemenin önemini görmüşler fakat sosyal haber seçeneği olarak Türkçe içeriğin olmadığı Digg sitesini tercih etmişler. Bu noktada kimseye bir faydaları yok ne yazık ki.

Bir başka örnek Türkiye Bilişim Vakfı’nın Bilgi Çağı magazininden:

Burada da yapayalnız bir Digg düğmesi dikkati çekiyor. Bu yayınları geleneksel medya olarak değerlendirdim çünkü profesyonel yayıncılar tarafından merkezden kitleye bir yayın söz konusu. Yine de tebrik etmek lazim sosyal haber kavramını desteklerdikleri için. Fakat ne yazik ki bulundukları bağlamda sundukları seçeneklerin bir faydası yok. Digg düğmesinin yerine Oyyla düğmesi, del.icio.us yerine ya da ilave olarak Linkibol düğmesi kullanılsaydı, bu servisler daha çok kimsenin dikkatini çekebilir ve daha çok faydalı hale gelebilirdi.

Ülkemizde internet dünyasının gelişimi dünyanın geri kalan kısmından farklı gelişim gösteriyor kimi durumlarda. Sosyal haber kavramı da bu durumda bence. Dünyada sosyal haber sitelerinin gelişmesinde yeni medya yayınlarının ve blogların etkisi nasıl fazla olduysa, ülkemizde olay tersten işleyeceğinden bu sitelerin gelişmesinde ve büyümesinde geleneksel medyanın daha büyük bir rolü olacağını düşünüyorum. Örneğin Türkiye’nin en çok tıklanan internet sitesi Hürriyet, haberlere Oyyla düğmesi koysa, sosyal haber kavramından çok daha fazla kimse haberdar olabilir. Böylece geleneksel medya şimdikinden daha ulvi bir amaca hizmet etmiş olabilir.

Bu noktada bence sosyal haber sitesi geliştiricilerinin kendilerini geleneksel medyaya tanıtmaya çalışması, yukarıda bahsettiğim sitelerdeki Digg düğmesinin yerini almaya çalışması yerinde olacaktır diye düşünüyorum.

Yaptıkları işe uyan bir şekilde pek yaratıcı bir tanıtım videosu çekmişler. Ben hiç bir Türk devlet kurumunun görevlisinin, yeni medya ile bile ilgili olsalar böyle bir videonun içinde olacağını sanmıyorum.

Singapur Hükümeti Medya Birimi Videosu

Daha sonra bir de Bekir Çoşkun’un yazısı ilişti gözüme. Çölaşan ile çok sıkı dost olmaları dolayısı ile onun da ayrılabileceğini duymuştum. Çoşkun çok daha samimi ve gerçekçi bulduğum “Kürek mahkûmları” yazısında okurlarına sormuş:

Şimdi soruyorum:
Ne yapmalıyım.
Asılsam mı küreklere?..
Avuçlarım kanasa da, hırsımdan ağlasam da, o yere doğru tek başıma kalsam dahi çekmeli miyim kürekleri?
Yoksa, vaz mı geçsem kürek çekmekten?
Söyleyin dostlarım…
Ne yapmalıyım, ne?..

Benim bu konuya atlamamın sebebi aslında çok basit. Buradan çok güzel bir eski medya/yeni medya tartışması çıkarılabilir. Özkök demiş ki yazısında:

Emin Çölaşan’a gelince…
O güçlü bir kalemdir.
Türkiye’de birçok gazete var. Mutlaka bir başka gazetede sesini duyurmaya devam edecektir.
Türkiye çoğulcu bir toplum.
Burada olmazsa başka yerde.
Başkaları oralarda olmazsa, burada…

Özkök’den alıntıladığım cümleler yıllardır haberleri aynı gazetelerden takip edip, tek bir sese kulak veren bir kitleye yazılmış aslında. Yukarıdaki alıntıdan Emin Çölaşan kısmını çıkaralım, konudan tamamen habersiz olduğumuzu düşünelim ve yazının tarihini bilmeyelim. Bu durumda ben Özkök’ün yukarıdaki paragrafını okusam bu yazıyı yaklaşık 5-10 yıl önce yazmış olduğunu düşünebilirdim. Çünkü o zaman gerçekten bir yazarın sesini duyurabilmesi için Hürriyet gazetesi gibi bir platforma ihtiyacı vardı.

Bir süre önce Köşe Yazarı Olmak İçin Hürriyet Gazetesine İhtiyacımız Var Mı? diye sormuştum. Tabii ki bir eski medya devinden, bir merkezden kitleye yayın organından bu kalıbın dışına çıkmasını beklemek doğru olmaz. İlk önce okuyucuların bu kalıbun dışına çıkmaları gerekir. Okuyucuların bilmesi gerekir ki Çölaşan’ın sesini duyurmak için Türkiye’de ki çoğu aynı gruba ait olan bir başka gazeteye ihtiyacı falan yok aslında.

Bu bağlamda Bekir Çoşkun’un sorusunun cevabı da basit aslında. Eğer kürekleri çektiğiniz denizden memnun değilseniz İnternet okyanusunun bir köşesinde giderek büyütebileceğiniz kendi gölünüzde çekmeye devam ediniz küreğinizi. Kimliğiniz kurumunuzun taşımak istediği kimlikle uyuşmuyorsa kimliğinizi ve kovulma tereddütlerinizi alıp kendi gölünüze geçiniz.

Umarım hem Emin Çölaşan hem de Bekir Çoşkun eski medyadan uzaklaşıp kendi gemilerinin kaptanları olurlar. Belki başlarda biraz geçim sıkıntısı çekebilirler fakat gazetecilik sektöründe katılımcı ve çok yönlü İnternet dünyasın ilerlemesine ön ayak olabilir ve eski medya kalıbıyla düşünenlere ileriye dönük bir göz dağı verebilirler. Bunu yapmadan önce Çölaşan ve Çoşkun’a Dan Gillmor’un bedava okunabilecek “We the Media” kitabını okumalarını tavsiye ediyorum. Ayrıca bu konuda kendilerine danışmanlık yapabileceğimi de hemen belirteyim!

Buraya kadar ilginç bir durum yok. Fakat olay?n deney k?sm? ?u ki Hammersley haberleri ayr?ca ki?isel blogunda yay?nlayacak, çekti?i resimleri Flickr’a, videolar? YouTube’a koyacak ve anl?k havadisleri Twitter’a yazacak, ara?t?rmalar? s?ras?nda buldu?u siteleri del.?c?o.us’da saklayacak ve insanlar ile ileti?imini de Facebook üzerinde sa?layacakm??. Muhabirin üzerine bu deney müthi? bir yük yüklemi? olsa da gerçekten çok ilginç bir deney olaca?a benziyor. Tabii bu deney için Türkiye’deki seçimin konu olacak olmas? seçim haberlerini takip edenlerin say?s?n? eminim art?racakt?r.

BBC Global News direktörü Richard Sambrook söyle demi? bu deney ile ilgili:

“Bu yapt???m?z bir dizi uluslararas? haberin sosyal medya sitelerinde nas?l yay?laca??na ve nas?l yeni okuyuculara ula?abilece?ine deneysel bir bak??.
…
D?? internet araçlar?n? kullanarak çok uzun bir geli?tirme zaman? harcamadan çok ilginç ?eyleri h?zl? bir ?ekilde gerçekle?tirebiliyoruz. Buradaki husus web üzerinde olmak de?il web’in bir parças? olmak.”

Ayr?ca söyleniyor ki bu deney BBC’nin ?ubat 2007′de yay?nlad??? 15 web prensibininin 5. maddesine dayan?yormus. Bu madde diyor ki: “Bütün web’i yarat?c? bir tuval olarak gör: yarat?c?l???n? sadece kendi web siten ile k?s?tlama”.

Hammersley’n?n turunu sosyal medyadan takip etmek isterseniz adresleri söyle:

Hammersley Blog
Hammersley Twitter
Hammersley Flickr
Hammersley del.icio.us
Hammersley YouTube

Artık bu tip olaylar hakkında bilgiye daha farklı ulaşılıyor. Görsel ya da yazılı merkezden kitleye  basına yansımayan gelişmeler, detaylar kitleden kitleye medyanın öncüsü bloglar sayesinde işlenebiliyor. Gözü, kulağı ve zihni açık insanlar merkezin verdiği mesajlar ile yetinmemeyi öğreniyor.

Gözü, kulağı ve zihni açık kesime büyük iş düşüyor ki bu da kendini merkezin mesajlarının kucağına atmış kesimin de gözünü, kulağını ve zihnini açmak. Düğümküme’nin dediği gibi:

Size de elinizden geldiğince kitleden-kitleye medyayı destekleyin, blog yazın, yorum yazın, ve TV karşısında zehirlenen çevrenize bilgisayardan açıp tarafsız mesajları gösterin.

Ben ne yazık ki burada bahsettiğim gibi bir çok blogu dolaşıp onların olaylar hakkındaki bilgilere ulaşamadım vakit noksanlığından fakat Osman Börütecene’nin ve Goddess Artemis’in yazılarından takip ettim ve çektileri videoyu izledim, resimlere baktım. Bunlar gibi gelişmeleri inceleyen bulduğunuz blogları ve blog yazılarını bu yazıya yorum olarak bırakabilirsiniz.

Yakında yayınlamak üzere blogların gücü ile ilgili bir yazı üzerinde çalışıyorum. Son zamanlardaki yazı azlığından da tahmin edebileceğiniz gibi yoğun günler yaşıyorum fakat gündemin sıcaklığında umuyorum yakın zamanda yayınlayabilirim.

www.hurriyet.com.tr size belki de bir mesleğin en büyük fırsat kapısını aralıyor. Gazetecilik ve köşe yazarlığı. İnteraktif gazeteciliğin lider ismi hürriyet.com.tr bu defa yeteneklerinizi geleceğinizle test etme kapısını aralıyor.

Bu haberi okuyunca görünürde herhangi bir yaş sınırlaması olmamasına rağmen “gençler için” bir fırsat şeklinde yorumlanmasını ilginç bulmanın yani sıra yeni medya oluşumunun filizlendiği günümüzde bunun ne anlama geldiğini düşündüm.

Gerçekten kendimize fırsat yaratabilmek için kendisini interaktif gazeteciliğin lider ismi olarak tanımlayan bir geleneksel medya kurumuna ihtiyacımız var mi?

Benim bu kendi sorduğum soruya cevabım: “Hayır yok. Eskiden vardı ama artık yok.” Her ne kadar ilk etapta heyecan verici ve çok feci yenilikçi gibi gözükse de bu müthiş fırsat reklamı eski medya kafasının bir ürünü bana göre.

Günümüz internet çağı bize eskiden sadece geleneksel medya kurumlarının elinde olan yayın yapma imkanını veriyor artık. Eskisi gibi dilediğimizi söyleyebilmek için bir gazeteden fırsat beklemeye ihtiyacımız yok. Uçsuz bucaksız derya internette fikirlerimizi istediğimiz zaman istediğimiz yerde ve şekilde yazma lüksümüz varken kendimizi ve yazımızı bir gazetenin köşesine sıkıştırmanın anlamı ne?

“Sen neden bahsediyorsun, Hürriyet gibi milyonlarca insanın okuduğu, dün 1 miyon 200 bin kişinin sitesini izlediği bir büyük medya yayını ile internetin sığ bir köşesinde üç beş kişinin okuyacağı kendi yayınını bir mi tutuyorsun?” diyenleri duyar gibiyim. Üzgünüm sizi duymamazlıktan geleceğim. Çünkü bu bakış açısına günümüzde yer yok. Bu bakış açısı sizi ancak geçmişe çiviler ve günümüzü görüp gelecek için yaratılacak fırsatları görmekten alıkoyar. Eğer böyle düşünmek yerine, “eğer her genç ve kaliteli yazar bağımlı ve hantallaşan geleneksel medyada ihtiyaç duymadan kendi kitlelerine internet üzerinden ulaşırlarsa bu interaktif gazeteciliğin lider kurumları için bir tehlike canı çalmaz mı? Yoksa bu fırsat reklamları kafaları eskide kalmış geleneksel medyanın korku dolu çırpınışları mi?” şeklinde düşünüp sorgularsanız belki günümüz internet çağının sunduğu fırsatları daha net görebilirsiniz.

Peki bu fırsatı değerlendirmeyi düşünür müyüm bu fikirlerime rağmen? Eğer fırsatım olursa düşünebilirim çünkü çoğu zaman sistemleri değiştirebilmek için önce içlerine girebilmek gerekir.

Technorati Etiketleri: hürriyet, medya, geleneksel medya, yeni medya, bağımsız medya

[tags]yeni medya, yorum, geleneksel medya, hürriyet, medya [/tags]

Biraz önce yazd???m “Bildirgeç Ne Yöne Ko?uyor?” yaz?mda bahsetti?im lisans sorunu beni sadece Bildirgeç ile ilgili dü?ünmeye itmekle kalmad? bir bütün olarak Pilli hakk?nda da dü?ünmeye itti. Bir süre önceki, Sosyomat‘tan baz? üyelerin at?lmas? olay? da ayn? do?rultuda dü?ündürmü?tü beni. Pilli’nin bu olaylardaki tavr?, beni Pilli gerçekten bir Web 2.0 olu?umu mü diye dü?ünmeye iten faktör.

Bugün bir Web 2.0 olu?umu denilince akl?m?za gelen kavramlar aras?nda ilk s?ralarda sade i?levsel tasar?mlar , kullan?c? odakl?l?k, dinamik içerik, içerik kontrolünü kullan?c?ya vermek, pazarlar sohbettir, kullan?c? ile samimi ileti?im kuran ?irketler, ?irket bloglar? gibi bir çok kavram var.

Peki bu kavramlar yuma??nda Pilli’yi nereye koyabiliriz ve Pilli Network gerçekten Web 2.0′d?r diyebilir miyiz?

Pilli’yi Web 2.0′nun yamac?na koyan en önemli özellikleri sade tasar?m?, kullan?c? dostu i?levselli?i, kullan?c? taraf?ndan olu?turulan içerik ile i?lemesi, yan? kullan?c? odakl? olmas?. Pilli benim gözümde pek çok Web 2.0 giri?imi için hiç de kolay olmayan tutkulu kullan?c? yaratma ba?ar?s?n? gösteren bir giri?im. Pilli ile ropörtaj yaparak heyecanland???ma göre, Pilli ile ilgili kafa patlatt???m ve yaz?lar yazmaya de?er buldu?uma göre ben de Pilli’n?n tutkulu bir kullan?cisiyim. Her ne kadar bir önceki yaz?mda dolayl? olarak ele?tirmi? de olsam, bildiri yorumlar?nda Pilli’ye eski usul ele?tiri yapan kullan?c?lar da tutkulu kullan?c?lar ve tutkuyla ba?land?klar? zamanlardaki Pilli’yi özlüyorlar. Öte yandan Sosyomat‘tan kendilerince haks?z bir ?ekilde at?lan kullan?c?lar da henüz tutkulu birer Pilli kullan?c?s? olamadan kaybedilen kullan?c?lar hanesine yaz?l?yor Pilli aç?s?ndan.

Bir çok özelli?i ile Web 2.0 olu?umu olan Pilli’nin kullan?c?lar? taraf?ndan son zamanlarda çoklukla ele?tirilmesi asl?nda bana pek çok alanda gördü?ümüz geli?mekte olan Web 2.0 olu?umlar?n?n sorunlar?n? hat?rlat?yor. Ço?unlukla Pilli tarz? giri?imler ilk zamanlar?nda kullan?c?ya daha bir yak?n olup, daha samimi bir ortamda etkile?iyorlar. Yeni olu?umun verdi?i heyecanla da kullan?c? olu?uma ba?lan?yor. Fakat zamanla olu?um büyüyor geli?iyor. Bir deney, bir giri?im olmaktan bir ?irket olmaya do?ru yön de?i?tiriyor. ??te bu yön de?i?tirme s?ras?nda Web 2.0′nin di?er kavramlar? daha bir belirleyici rol oynuyor.

Pilli için bu yön de?i?tirme noktas? kan?mca Sosyomat’in olu?umu ve h?zl? geli?imi ile geldi. Daha önce kullan?c?n?n içimizden birileri olarak gördü?ü pilligiller genel kullanc? gözünde ticari bir boyut kazand?. Üstüne üstlük Sosyomat’in getirdi?i yük dar kadroyu zora sokarak kendilerini bu noktaya getiren tutumdan belki bir nebze uzakla?maya itti. Web 2.0′in temel ta?lar?ndan olan sohbet kavram?ndan uzakla?maya ba?lad? Pilli. Her ne kadar bir kullan?c?s? ile bir blog üzerinde ropörtaj yapm?? da olsa özellikle Sosyomat’ta ya?anan problemler ile ilgili komünite ile ileti?imde zorluklar ya?and? ve samimi sohbet ortam?ndan uzakla??ld?. Pek de güncel olmayan Pilli Blog‘da samimi bir aç?klama gelmedi. Ayn? ?ekilde bir önceki yaz?mda de?indi?im Creative Commons lisans? probleminde de Pilli’den bugüne kadar bir ses ç?kmad?.

Ayn? ?ekilde Bildirgeç’te olumsuz yorumlar çoklukla kar??m?za ç?k?yor fakat Pilli’den kendini aç?klay?c? bir ses ç?km?yor. Röportaja bakacak olursak Pilli gidi?attan memnun görünüyor ve örne?in Bildirgeç’in Türkiye’nin Metafilter‘i olma yönünde gitti?ini dü?ünüyor. Yine ?uraya bakacak olursak Pilli’nin durumdan memnun oldu?unu görüyoruz. Bu çok normal, yan? yarat?c?s? ürününden memnun olacaktir. Fakat problem kullan?c?n?n Pilli ile ilgili dü?ünceleri ile, Pilli’nin kendisi ile ilgili olan dü?üncelerinin aras?nda uyu?mazl?k olmas?. ?u yaz?s?nda Hugh Macleod bu “alignment” problemine de?iniyor.

Web 2.0′?n en güzel (?irketler için kötü) özelliklerinden biri sohbetin hiç durmamas?. E?er ?irket konu?muyorsa sohbet bitmiyor. Pilli susuyor fakat, Pilli hakk?nda olumsuz yöne kayan sohbet devam ediyor.

Pilli’yi belki daha ba?ka birçok yönden inceleyebiliriz. Fakat bunlar benim bu de?erlendirmemde üzerinde durmak istediklerimdi.

Sonuç olarak diyebilirim ki, Pilli Network ilk zamanlar?nda tam anlam?yla bir Web 2.0 olu?umu olarak göze çarparken ?imdilerde bir Web 2.0 ?irketi olabilmenin zorluklar?n? ya??yor ve Web 2.0′nun biraz gerisine dü?üyor. Umar?m Pilli kendisi ile ilgili sohbete biran önce kat?l?r ve kendisi ile ilgili dü?üncelerini kullan?c?lar?n?n dü?ünceleri ile ayn? hizaya getirebilir.

Bunlar benim dü?üncelerim. Acaba sizin dü?üncelerinizle ayn? hizada m?y?m? Sizce Pilli Network gerçekten Web 2.0 mi?

Technorati Etiketleri: pilli network, pilli, bildirgeç, web 2.0, giri?im

[tags] web 2.0, pilli network, gözlem, yorum[/tags]

Bildirgeç

Son zamanlarda özellikle bildirilere b?rak?lan yorumlarda “ah nerede o eski bayramlar” tad?nda “nerede o eski Bildirgeç” yak?nmalar?n?, “bu yaz?n?n burada ne i?i var, editörler uyuyor mü” serzeni?lerini s?kl?kla okur oldum. En son olarak da sevgili Osman Börütecene‘nin blog yaz?s?ndan kaynak gösterilmeden bir bildiride kullan?lan bir ekran görüntüsü ve ard?ndan gelen Osman’in yaz?s? ile Bildirgeç’e ve editörlerine Creative Commons lisans?na ayk?r? davrand?klar? yönünde bir tepki olu?tu?una tan?k oldum. Sevgili Osman’?n “bir ekran görüntü can?m ne olacak ki” demeden konuyu tart??maya açmas? önemli bir olay çünkü ülkemizde bu tip durumlar?n tart???lmas? ve belli bir görgünün olu?mas?n?n gerekti?i zamanlarday?z.

Günümüzde içeri?ini kendisi üretmeyen sitelerin artmas? ile birlikte hukuk dünyas? da asl?nda çalkant?l? günler ya??yor. Siteye yüklenen içerikten kimin sorumlu oldu?u konusu epey tart???l?yor ve eminim tart???lmaya da devam edecek. Bildirgeç ya da Pilli’nin durumunda, sitenin moderasyonundan sorumlu editörlerin olmas? Bildirgeç’i içerik konusunda sorumlu olma yönüne do?ru itiyor. Fakat Bildirgeç eninde sonunda bir komünite ve üstüne üstlük gelirini yazarlar ile payla??yor. Bu durumda içeri?e kar?? sorumlulu?a yazanlar?n da ortak olmas? ve bilinçli hareket etmesi bana çok daha mant?kl? geliyor.

Belirtmeliyim ki, bu yaz?da tart??mak istedi?im lisans hususunda kimin sorumlu/sorumsuz oldu?u de?il. Bildirgeç’in ve editörlerinin suçlu/suçsuz yada bilgili/bilgisiz olduklar?n? tart??mak da de?il amac?m. Bunlardan ziyade, bu yaz?n?n amac? Bildirgeç’i alg?lay???m?z ve yanl?? buldu?umuz yönlerine nas?l yakla?t???m?z konusunu irdelemek.

Bana göre Bildirgeç’e bak?? aç?m?z o ortam? nas?l alg?lad???m?z ile ilgili. Yakla??k iki ay kadar önce kahpecüce Torpilli’de “Bildirgeç Nereye Gidiyor” ba?l???yla açt??? konuda “bir üye olarak, bildirgeç’in hangi yöne dö?ru gitmek istedi?ini merak ediyorum dö?rü?ü.” diye sormu?tu. Oraya yazd???m cevab? burada al?nt?lamak istiyorum:

Bana göre Bildirgeç, hem içeri?i bildirip geçme platformu, hem de içeri?ini bildirme arac?.

Bulundu?um süredeki gözlemlerime göre, Bildirgeç her ne kadar slogan? ile bir s?n?r çizer gibi yapsa da, yönünü kullan?c?n?n insiyatifine b?rak?yor ve a??r? kat? olmayan bir moderasyon uyguluyor. Kat? s?n?rlar çizmek istemiyor. Böylece tam bir kullan?c? odakl? bir uygulama oluyor.

Bu ba?lamda sorunun as?l öznesi “siz/biz/kullan?c?” olmal?. “Bizim burada amac?m?z ne?” sorusu daha anlaml? geliyor bana. Çünkü Bildirgeç zaten bu platformu bize vererek amaç?n? gerçekle?tirmi?.

E?er yazarlar kendi içeriklerini yazmay? tercih ederlerse Bildirgeç o yöne gider. E?er Türkçe kaynaklar/bloglar tercih edilip linklenirse Türkçe içeri?e yönlenen bir Bildirgeç olur. Yani Bildirgeç’i görmek istedi?imiz noktaya götürmek yazarlara ve Bildirgeç komünitesine dü?üyor bence.

Benim Bildirgeç’e bak?? aç?m bu ?ekilde. Bu ba?lamda Bildirgeç’teki bildirilerden memnuniyetsiz olup bildirileri uygunsuz bularak ?ikayetçi olmak bana ancak eski nesil bir web sitesine yöneltilebilecek ele?tiriler olarak geliyor. E?er bir Bildirgeç okuyucusu yay?nlanan bildirilerin siteye uygun olmad???n? dü?ünüyorsa, Pilli ona sorgusuz suals?z yazar olma ?ans? veriyor. Yazarl?k ?ans? vermekle kalm?yor gelirini de payla??yor. Okuyucu da Bildirgeç’te görmek istedi?i tarzda bildirileri kendisi gönderip komünitenin geli?imine katk?da bulunabilir.

Bildirgeç’i yorumlarken yeni nesil bir komünite sitesi oldu?unu hat?rlamam?z laz?m. Okuyucusuna yazar olma ?ans? verdi?i gibi, eski nesil bir yay?n organ?ndan fakl? olarak yazara direk ula?ma imkan?, yazara yaz?s?n? de?i?tirebilme imkan? veriyor. Bir kere yay?nlanan bildiriler her zaman statik kalmak durumunda de?il. Ayr?ca, bildirilerin alt?nda “Rapor Et” ?eklinde dü?meler ile geri bildirime olanak tan?n?yor.

Peki bu dikkat çekmeye çal??t???m özellikler ne anlama geliyor? Bildirgeç ve daha ba?ka yeni nesil siteler kat?l?mc?k üzerine kurulmu? komüniteler. Art?k “ne biçim yaz?lar var bu dergide/gazetede/sitede yahu” diyip dergiyi/gazeteyi y?rt?p atip, siteyi kapatmak zorunda olman?n devri geçti. Art?k, henüz s?n?rl? mekanlarda da olsa, bir?eyleri de?i?tirip, fikrimiz do?rultusunda kat?k?da bulanabilece?imiz zamanlar? ya??yoruz.

Peki neden hala daha eski usul ele?tirilerin esiri oluyoruz? ?ki çay yudumunun, iki dijital kelimenin aras?nda Web 2.0 derken, Web 2.0 ile uyumlu sitelerimizde bloglar yazarken, neden kat?l?mc?, üreten, birbirini e?iten komünite kültürünü benimseyemiyoruz? Yoksa Web 2.0 kavram?, yans?mal? butonlar?n?n web sitelerine yans?d??? kadar beynimizde yans?mad? mi? Yoksa Web 2.0′i tahmin etti?imiz kadar anlayamad?k mi? Yoksa her?eyi devletten bekleme kültürümüzü internete mi yans?t?yoruz?

Technorati Etiketleri: b?ld?rgeç, pilli network, web 2.0, komünite

[tags]bildirgeç, pilli, yorum, gözlem, web 2.0, internet [/tags]

Biraz uzunca bir sohbet oldu fakat sonuna kadar okuman?z? tavsiye ediyorum zira keyifli bir sohbetti ve ilk defa Okyanus Ötesi’nde ö?renece?iniz aç?klamalarda bulundular. Ne gibi mi? Sosyomat’ta yak?nda görece?imiz yeni reklam ?eklinin ekran görüntüsü gibi ve yine Sosyomat ile ilgili çok önemli bir geli?me gibi.

Merak ediyorsan?z buyrun keyifle okuyun:

Türker K.: Öncelikle ikinize de çok te?ekkür ederim bir cuma ak?am? zaman ay?rd???n?z için.

Cem B.: Esta?furullah, umar?m çok uygunsuz bir saatte olmuyordur senin için okyanusun ötesinde

Hasan Y.: Rica ederim.

Pilli’nin Do?u?u ve ??leyi?i

Türker K. : Pilli‘nin i?leyi?inden ba?layal?m dilerseniz sohbetimize. Kendi ya?? ile kavrulmaya çal??an yenilikçi bir ?irket nas?l i?liyor, kadrosu kimlerden olu?uyor ve ne tip zorluklar ile kar??la??yor böyle harika servisleri bizlere sunarken?

Hasan Y. : Vallahi, çok zor i?liyor. Can?m?z ç?k?yor

Türker K.: Tahmin edebiliyorum

Hasan Y.: ?imdi pilli asl?nda bir ?ah?s firmas?. 2000 y?l?nda yapt???m freelance i?lere fatura verebilmek için kurmu?tum. Cem ile arkada?l???m?z da bu kadar eski, ama ortakl???m?z 2005 y?l?n?n may?s?nda ba?lad?.

Türker K.: Yani temel olarak sizi ikinizsiniz yönetimde

Cem B.: Evet. Pilli’nin d??ar?ya yapt??? i?lerde de?il, beraber yapt???m?z projelerde orta??z.

Türker K.: Anlad???m kadar? ile d??ar?ya yapt???n?z i?ler ile Pilli Network’u ayakta tutmaya çal???yorsunuz? Öyle mi?

Hasan Y.: Evet. Uzunca bir süredir bu böyleydi. Ama çok k?sa zaman önce, Sosyomat‘ta bizi ya?atacak kadar iyi bir potansiyel oldu?unu ke?fettik ve art?k d??ar? i? yapmay? b?rakt?k. ?u anda Pilli dedi?imiz olu?um Cem, ben, e?im (shane) ve programc?m?z ufuk’tan (stalker) olu?uyor. Bir de uzaktan contractor olarak kat?lan Onur var (postexitus).

Gelir Payla??m? Modeli

Türker K.: Anl?yorum. Sosyomat’a biraz sonra de?inece?im zaten. Türkiye’de okuyucu ile gelir payla?ma metoduna ilk ba?layan olu?umsunuz. Dünyada bile kullan?c? taraf?ndan olu?turulan içerikten gelir payla??m? modeli yeni yeni oturuyor. Siz bu yenili?i yapmaya nas?l karar verdiniz?

Cem B.: Blog mevzusuyla Hasan 99′dan beri u?ra??yordu, ben ise e2000 y?l?ndan beri u?ra??yordum. Y?llar geçtikçe blog olay?na artan ilgi, Google Adsense gibi araçlarla para kazanma ?ans? sayesinde ciddiye al?nabilecek bir i? haline gelmeye ba?lad?. siteler az da olsa gelir elde etmeye ba?lad?lar. Biz de acaba bu geliri yazarlar?na bir ?ekilde geri döndürebilir miyiz diye dü?ünmeye ba?lad?k. Önce maa?, prim, hediye gibi fikirler üzerinde durduk. Ancak sonra bunun için bir program yaz?p, gelirleri adil bir ?ekilde da??tman?n en iyi yöntem olaca??na karar verdik. Ç?k?? noktas? bu diyebiliriz.

Hasan Y.: Blog yazarak hayat kazanmak ikimizin de fantazilerinden biri idi asl?nda. Henüz Türkiye’de imkans?z, ama gelecekte niye olmas?n diye dü?ündük.

Sade Tasar?m, “Less is more”

Türker K.: Bunu gerçekle?tirmek için kullan?c?ya verdi?iniz platform da asl?nda dikkatlerden kaçmamali. Ben sizi hep 37 Signals‘a benzetiyorum. “Less is more” (az daha çoktur) tarz? bir yakla??m görüyorum. Bu ne kadar do?ru bir gözlem sizce?

Hasan Y.: Eh, abilerimiz. Evet. Less is more düsturuna kat?l?yoruz. Ama bazen kendimizi tutamad???m?z, “çok”a kaçt???m?z oluyor.

Türker K.: Asl?nda Pilli’nin verdi?i fonksiyonlar yeterli de olsa yine de bir çok yeni özellik iste?i geliyor. Buna kar?? pozisyonunuzu koruman?z ba?ar?l? ama ayn? zamanda zor tabii. ?nsan ister istemez bu da olsa güzel olur diyordur herhalde.

Cem B.: Evet, siteleri kullanan arkada?lar?m?zdan da bolca istek geliyor. Asl?nda “less” biraz da bizim imkans?zl?klar?m?zdan kaynaklan?yor.

Hasan Y.: Evet, ikimiz de programc? de?iliz. Dolay?s?yla süper tasarruflu kullanmam?z gereken programc? gücünü kullanmadan önce 40 kez dü?ünmemiz gerekiyor. Yani önce istekler geliyor. ?kimizden birinin filtresinden geçiyor. Saatlerce kavga ettikten sonra a??r? iyi bir fikirse uygulamaya koyabiliyoruz

Cem B.: Uzun uzun yap?lacaklar? listeliyor olsak da sonuçta ürün bir tak?m araçlar? ça??r?yor.

Sitelerin Yönetimi, Müdürler, Editörler

Türker K.: O kadar az i? gücü ile bu kadar i?i ba?armak çok zor. Fakat bazen yorumlarda okuyorum editörler ile moderasyon ile ilgili bir çok ?ikayet oluyor. Bu bildirinin bu sitede ne i?i var tarz? yorumlar oluyor. Toplamda kaç editör var mesela Bildirgeç için?

Cem B.: 2 müdür 2 de editörümüz var. Günün farkl? saatlerinde sitenin bo? kalmamas?n? sa?lamaya çal???yorlar. Gece 12 ile sabah 8 aras?nda genellikle dinleniyor oluyoruz ve yaz? yay?mlanm?yor. Ancak istisnai durumlar olabiliyor, uyan?k olma durumuza göre.

Türker K.: Müdür veya editör olmak için ne ?artlar gerekiyor peki?

Cem B.: Müdür siteyi sahiplenen ki?i. Ekibi yönetmek onun görevi. Bunun d???nda bir blogun büyümesi için gerekli f?rsatlar?, yöntemleri avlamas? da gerekiyor. Mesleki sosyalle?me gibi.

Hasan Y.: Siteye yaz? gelmezse kollar? s?vay?p bir yaz? yazmak mesela müdürün görevi. Ama tabii Bildirgeç’te böyle bir durum hiç olmuyor.

Cem B.: Editör ise ise içerik ile ilgileniyor. Yaz? onaylama, yasa d??? içerik olmamas?n? sa?lama gibi. Pilli’nin görevi ise, altyap?y? ayakta tutma, geli?tirme; reklam alanlar?n? pazarlama, hosting gibi teknik ihtiyaçlar? çözme gibi ?eyler.

Bildirgeç Nereye Gidiyor, Digg Olacak m??

Türker K.: ?imdi bazen Bildirgeç’te okudu?um yorumlar gibi bir soru sorayim: Bildirgeç nereye gidiyor?

Hasan Y.: Anlat Cem

Cem B.: Bildirgeç Türkiye’nin metafilter’? olma yolunda ilerliyor bence. Asl?nda pek çok ki?i Digg olmas?n? umuyor san?r?m.

Türker K.: Akl?mdaki sorularda o da vard? zaten

Cem B.: Digg’den çok önce hem Hafif için hem de Bildirgeç için moderasyonun kullan?c?lar taraf?ndan yap?lmas? olay?n? denedik. Hatta birkaç sene denedik diyebiliriz.

Hasan Y.: Tam anlayamad???m?z bir sebepten, kampla?malar do?uruyor bu yöntem. Bir grup di?erinin yaz?s?n? bat?r?yor, kendi grubundan kötü bir yaz?y? yükseltip yay?na al?yordu mesela. Bu yüzden yaz?lar? yazanlar?n kimliklerini gizlemeyi de denedik. Ama üsluptan birbirlerini hemen tan?maya ba?lad?lar.

Türker K.: Bir nevi Digg’in problemleri aras?nda zaten bu kampla?ma problemi.

Cem B.: Evet. Bu sorunu çözebilmek için bizce kompleks algoritmalar, büyük u?ra?larla tasarlanm?? altyap?lar gerekiyor. Hile korumalar? ve saire.

Hasan Y.: Vallahi çok isterdim ben Google gibi insans?z bir yöntemle yaz?n?n enteresan olup olmad???n? anlayabilelim. O zamanlar o kadar kalabal?k da de?ildi siteler. Belki Digg’de bu yüzden çal??m?? olabilir. Ve belki Bildirgeç’in de ?u andaki üye say?s? çal??mas?na yetebilir. Ama emin olam?yoruz. Biraz a?z?m?z yand? diyebiliriz.

Cem B.: Bir dönem sitelerde mim dedi?imiz format? denedik. Digg’e daha uygun, tek link ve k?sa bir aç?klay?c? metin içeren yaz? türü.

Hasan Y.: (mim = meme)

Cem B.: E?lenceli ama o da farkl? bir yap? gerektiriyor sanki. Çok say?da mim giriliyordu, böyle bir yap? da enteresan ve enteresan olmayan ayr?m? do?uruyordu, ve bu sorunu digg gibi bir yöntemle çözmedikçe çok yararl? bir sonuç al?nam?yordu.

Hasan Y.: Bir de tembelli?e itiyordu insanlar?. ?ki cümle yaz?verece?imize linki verip geçiyorduk.

Cem B.: Bildirgeç’i dönü?türmek gibi bir fikrimiz yok da Pillinetwork’e dahil ayr? bir mim sitesi hala yapamad???m?z için her daim a?lamakl?y?z.

Hasan Y.: Ben bu arada Digg’den gayr? Hafif için mim devrini geri getirmeyi dü?ünüyorum. Hem özledim, hem de Bildirgeç’in h?z?n? k?skan?yorum.

Türker K.: ?lginç bir karar. Moderasyonsuz mu?

Hasan Y.: Mant?ken öyle ama dü?ünmek gerekiyor. Bu arada Hafif’in yönetimi art?k bende de?il. 7 yeni müdürde.

Cem B.: Mah?erin 7 atl?s?.

Hasan Y.: Onlarla da tart???yoruz ?u anda.

Pilli API

Türker K.: ?öyle biraz ba?ka bir yöne kayacak olursak: Sizin gibi web 2.0 servisleri diyebilece?imiz servislerin en önemli özelliklerinden biri API sunmalar? diyebiliriz. Hiç Pilli API dü?ünüldü mü?

Hasan Y.: Çok çok istiyoruz, ama henüz mesai ay?ram?yoruz. API önce refah gerektiriyormu?

Cem B.: Sosyomat’?n daha ilk taslak döküman?nda api için bölümler bulunuyor ancak henüz RSS ç?kt?lar?n? bile yapamad?k

Hasan Y.: Yani önce normal kullan?c?lar?n bütün problemlerini çözelim, ondan sonra programc? olanlar?nkilere geçelim diye dü?ünüyoruz.

Türker K.: Evet RSS büyük bir eksiklik olarak göze çarp?yor ama vakit s?k?nt?s? ön planda. Asl?nda API’yi sizin i?inizi kolayla?t?racak bir yat?r?m olarak da görüyorum ben programc?lar?n problemlerinden ziyade. Sizden istenebilecek özellikleri ba?kas? yapabilir en nihayetinde bir API ile.

Hasan Y.: Hakl?s?n. Yay?lmaya da büyük yard?mc?.

Türker K.: Ama tabii Sosyomat henüz çok genç. Umuyorum k?sa zamanda kullan?c? problemlerini çözersiniz ve s?ra daha ba?ka yeniliklere gelir.

Hasan Y.: ?n?allah. Dedi?im gibi d??ar? i? yapmay? b?rakt?k. Üzerimizdeki son bir kaç i?i bitirdikten sonra tamamen kendimizi ve bütün kaynaklar?m?z? Pillinetwork ve Sosyomat’a ad?yoruz.

Sosyomat, Alexa Araç Çubu?u, Reklam Verenler

Türker K.: Haz?r Sosyomat demi?ken, Alexa araç çubu?u ve reklamlara da de?inmek istiyorum asl?nda. Bir faydas?n? gözlemleyebildiniz m? k?sa süre zarf?nda?

Cem B.: Evet, o konuda ?öyle bir sorunumuz vard?; sitelerin rakamlar? çok iyi gitmelerine ra?men alexa istatistiklerinde vadiler bulunuyordu. Gerçek rakamlara yak?n sonuçlar yans?tabilsek reklam alma konusunda daha ba?ar?l? olabilece?imizi dü?ündük. Asl?nda bu bir tek bizim sorunumuz da de?il diye dü?ünüyorum ben. Sonuçta önemsenen bir veri oldu?u halde, biz pek dikkate alm?yorduk. bu konuya ilgiyi artt?rmam?z gerekti?ine dair bir ça?r? yaz?s? yazd?m. Akabinde de bizim grafikte olumlu bir art?? gözlemledik. umuyorum di?er kat?lanlarda da olumlu bir art?? olmu?tur.

Türker K.: Asl?nda Alexa istatistikleri tek k?stas olmamal? bence. Dünyada da tart???l?yor benzer ?eyler. Sayfa gösterimi ölçümünün devri kapand? diyor herkes fakat yeni bir ölçüm k?stas? henüz bulunamad?
Bence en güzel metrik komünite bence. Reklam verenler Sosyomat’in istatistiklerinden ziyade oradaki komünitenin gücüne bakmay? ke?fetmeliler.

Cem B.: Komünite gücü fikrine kat?l?yorum. Ancak penetrasyon evresinde grafikler önemli olabiliyor.

Hasan Y.: ?u anda Türkiye’de markalar bir siteye reklam vermek için illa çok çok yüksek sayfa gösterimleri bekliyor. Bu rakamlar? tutturan blog da çok az.

Cem B.: Ni? pazar?na bekledi?imiz ilginin olmad???n? da gözlemledik, ek bilgi.

Hasan Y. Asl?nda s?k? bir reklamc?dan henüz Türkiye’de internetin kendisinin ni? olarak görüldü?ünü duydum.

Türker K.: Çok ilginç. Gerçekler dü?ünmek istedi?imizden ne kadar da farkl?.

Cem B.: “Okyanus Ötesi”nden epey farkl?

Hasan Y.: Televizyonun yan?nda internet bütçeleri sözünü etmeye bile de?mez durumda.

Türker K.: Bizim günümüze ayak uydurmam?z için çok daha fazla zaman var anla??lan.

Cem B.: Hasan’?n bu aralar sosyomat nedeniyle toplant? yapmad??? kimse kalmad?.

Hasan Y.: Cem rahat tabi ?zmir’de. Ama o da bir toplant? yapt? hakk?n? yemeyelim

Sosyomat’ta Yeni Reklam ?ekilleri Geliyor: Afili Üye, Afili Etiket

Türker K.: Sosyomat ve toplant?lardan bahsetmi?ken hemen soray?m Sosyomat’ta yeni reklam ?ekilleri görecek miyiz yak?nda?

Hasan Y. Kod ad? afili üye, ve afili etiket olan bir format pi?iriyoruz.

Turker K.: Nas?l olacak?

Hasan Y.: Marka kendi etiketini istedi?i gibi süsleyebilecek. Ya da bir karakteri varsa, mesela Türkcell’in Cello’su gibi, kendi profilini istedi?i gibi süsleyebilecek.

Cem B.: Ben ?imdi bu röportaja özel bir ekran görüntüsü yollayay?m.

Hasan Y.: Bir etiket sayfas?n?n ya da profil sayfas?n?n bütün özelliklerini kullanabilece?i gibi, herhangi bir mini sitede yapabilece?i her?eyi de yapabilecek. Dolay?s?yla etiket bulutunun içindeki reklama t?kland???nda yine sitenin içinde bir yere gidilebilecek.

Türker K.: Bu benim bir yaz?mda bahsetti?im sosyomat reklam etiket üçgenine çok yak?n asl?nda. marka etiketi tam anlam?yla giymi? olacak.

Hasan Y.: Evet, aynen öyle.

Türker K.: Peki biraz ileri saral?m, diyelim bu yöntem çok tuttu. Reklamlar ile ilgilenmek istemeyen, sosyal ortamda bu markan?n sürekli samimi olmayan bir havada heryerden bitmesini be?enmeyen kullan?c?lar markaya gözüm görmesin diyebilecekler mi?

Hasan Y.: Evet. ?stemiyorsa kapatabilecek.

Türker K.: Anl?yorum. Bu fikri satmaya ba?lad?n?z san?r?m?

Hasan Y.: Reklamlar?m?z? Logaritma sat?yor (http://www.logaritma.com.tr) Bu fikri de ?u anda her tekliflerine ekliyorlar.

Sosyomat Altyap?s?

Türker K.: Bu arada Sosyomat’a yeni üye al?mlar? da durduruldu. San?r?m daha rahat problemleri çözebilmek ve h?zl? büyümeyi biraz gö?üsleyebilmek için.

Cem B.: Evet 2 ?ubat’ta durdurduk. Sosyomat oldukça h?zl? yay?l?yor, biz aç?kças? sistemi tasarlarken bu derece ilgi olabilece?ini dü?ünmemi?tik. Sosyomat bizim için bir oyuncakt?. pillinetwork’teki etiketleme fikrini, insanlarla birle?tirirsek e?lenceli olabilir diye dü?ündük ve denedik. Altyap? bu yük dü?ünülerek tasarlanmad?. Dolay?s?yla bir sürü beklenmedik i? ç?kt?. Kas?m’dan beri altyap?y? elden geçiriyoruz. Ancak daha çok i?i var gibi duruyor.

Hasan Y.: Aç?ld???n?n 5. günü yeni server eklemek zorunda kald?k.

Cem B.: Bu esnada daha fazla mutsuz kullan?c? yaratmamak için böyle bir karar almak zorunda kald?k. Asl?nda ba?lang?ç amac?m?za ters.

Sosyomat Nereye Gidiyor?

Türker K.: Sosyomat ilerleyen zamanlarda nas?l bir geli?iim ve de?i?im içinde olacak fonksiyonel olarak? Ne t?p fikirleriniz var bu konuda?

Cem B. Sosyomat ?u anki haliyle, asl?nda hala ilk evresinde. Biz bu evreyi 2006 bitmeden atlatmay? planl?yorduk, ancak altyap? çal??malar? nedeniyle plan?m?z? yerine getiremedik. Sosyomat bir ürün olarak hala çi?. Geli?tirilmesi gereken bir çok bölümü var, eklenmesi gereken elemanlar var. Ç?k?? noktas? bir araç yaratmakt?. Siteyi tan?mlayan cümle de zaten “sosyalle?me arac?”. Ancak henüz araç evresine gelemedik. ?u an sosyomat tek odal? bir mekan. Mekan ile araç aras?nda büyük farklar var.

Türker K.: Ne gibi farklar mesela?

Cem B.: Örne?in, Sosyomat tek bir komünite olmak yerine, birçok komüniteye ev sahipli?i etmeli.

Türker K.: Nas?l yani?

Cem B. ?öyle diyebiliriz; ?u an sosyomat bizim de istedi?imiz gibi pek çok farkl? amaca hizmet edebiliyor. “alttaki” gibi komün oyunlar?n? da yer alabiliyor, bir konuda bilgi içeren ahkamlar? toplamay? da sa?l?yor, ilgi alanlar?na göre insanlar? bulu?turmay? da sa?layabiliyor. Fakat farkl? beklentiler içinde olan ki?iler bu tek odada beraber olmaktan çok mutlu olamayabiliyorlar.

Türker K.: Herkes kendi odas?na çekilip istediklerini içeri alabilsin istiyorsunuz.

Cem B.: Evet, kendi odas?na çekilme ?ans? olabilmesi gerekiyor. Gelen epostalar?n bir k?sm? alttaki oyununu yasaklay?n derken bir k?sm? da siyaset yasak olsun diyor.

Türker K.: En öncelikli özellik bu sizin için anlad???m kadar?yla.

Cem B.: Evet. Öncelikle alt komünler olu?mas?n? sa?layacak grup sistemi üzerinde çal???yoruz. Herkes kendi Sosyomat’?n? olu?turabilecek

Hasan Y.: ve kendi sosyomat?n? kendisi yönetecek.

Cem B.: ?steyen sinema sosyomat’?nda filmler hakk?nda bilgileri ar?ivlerken, isteyen alttaki oyunu türünde e?lencelere kat?labilecek. Ard?ndan, moderasyonu daha ?effaf hale getirip herkese moderatör olma ?ans? verecek bir yap? gelecek. Grup sahipleri kendi gruplar?n? yönetebilecekler. onun d???nda her üye Sosyomat’taki içeri?in 7 Sosyomat kural?na uygunlu?unu e?er isterse takip edip siteyi modere edebilecek.

Türker K.: ?lginç olacak san?r?m bunlar gerçekle?ince.

Cem B.: Umar?z. Sab?rs?zlan?yoruz biz de.

PilliNetwork’e Yeni Site Eklenmesi, Torpilli ve Fonksiyonel Güncellemeler

Türker K.: Pilli’nin geneline dönelim biraz da. Pilli gitgide büyüyor, yeni siteler kat?l?yor. Bir çok da yeni site iste?i oluyor zaman zaman. Peki nedir pillinetwork’e bir sitenin kat?lma ?artlar??

Hasan Y.: Sitenin belli bir konusu olmal? ve biz bu konuya talep oldu?una inanmal?y?z. Siteyi istikrarl? bir ?ekilde yönetecek, günde minimum 3-5 yeni yaz? olmas?n? garanti edecek bir ekip olmal?. Ve bu ekip bu konuda uzman de?ilse bile yetkin olmal?. Samimiyet ve merak en sevdi?imiz özellikler.

Cem B.: Teknik bir tak?m gereklilikler de var. Örne?in mutlaka kazanç payla??m?na uygun olmal?. Tüm üyelerden yaz? kabul edebilmeli, ki?isel blog olmamal?.

Hasan Y.: Henüz ortada olmayan bir site de olabilir. 22dakika gibi bize kat?lmadan önce yay?na ba?lam?? bir site de olabilir.

Türker K.: Bir de Torpilli var asl?nda biraz daha gölgede kalan. Torpilliyi bu ortamda nerede görüyorsunuz?

Cem B.: Torpilli asl?nda üyelerin, pillinetwork yazarl???n? icra ederken kar??la?t?klar? zorluklar?, sorunlar? tart???p çözüm arayabilecekleri; maharetlerini geli?tirmek için öneriler payla?abilecekleri bir mekan olarak dü?ünüldü. Ancak tasar?mda hata m? yapt?k, bilgilendirme konusunda eksi?imiz mi var bilmiyorum ?u an tam amac?na hizmet etmiyor. ?stiyoruz ki kar??la?t??? bir sorunu çözen bir üye ayn? sorunu ya?ayan birine yard?mc? olsun. Nas?l bir blog networkün yap?s?nda gönüllülerin beraber çal??mas? ile bir içerik üretimi varsa, kulland???m?z sistemle ilgili gerekli deste?i de yine gönüllülere payla?t?r?p pilli’yi teknik destek yükünden kurtaral?m istedik. ?leride kullan?m?n?n artaca??na inan?yorum.

Türker K.: En çok merak edilen ?eylerden birisi de Pilli’n?n ne zaman altyap? güncellemesine gidece?i ve istenilen yeni özelliklerin eklenip eklenmeyece?i ya da ne zaman eklenece?i. Bu konuda ne söylemek istersiniz?

Hasan Y.: ?u anda önceli?imiz, Sosyomat’?n belini do?rultmas?, h?zlanmas? ve hatalar?n?n giderilmesi. Sosyomat’?n hemen ard?ndan da pillinetwork’e aylard?r planlad???m?z bir tak?m ekleri yapabilece?iz. Tabii orada da hatalar mevcut. Onlar? da düzeltece?iz.

PilliNetwork Nereye Gidiyor? PilliNetwork’ün Sat?lmas? Mümkün mü?

Türker K.: Sohbetimizi yava? yava? toparlayacak olursak en merak etti?im konulardan bir tanesi su: Pilli’yi yak?n gelecekte nerede görüyorsunuz? Kendi ya??yla kavrulup yeniliklerine devam edecek mi? Yoksa klasik bir Web 2.0 ç?k?? yöntemi olma yolunda giden sat??a s?cak bak?yor mu?

Hasan Y: Kafam?zda ç?k?? ile girmiyoruz hiç bir?eye. Sevdi?imiz i?lerin bizi geçindirmesi amac?m?z. Ama bize reddedemeyece?imiz bir teklif gelirse, bilmiyorum art?k

Cem B.: Hiçbir i?imizi satmak için yapmad?k, ben vedala?abilir miyim bilmiyorum Aç?kças?, ben pillinetwork’ün gelece?ini çok parlak görüyorum. Sonuçta birçok site dayan??ma halinde içerik üretiyor. Bu bir üretim. Kal?c? olacak bir üretim. Büyümeye devam edecek. Sitelerimizin müdürleri i?lerini iyi yap?yorlar. Sitelerin gelirleri her ay yakla??k %15 art?yor. Zamanla farkl? konularda siteler de eklenecektir.

Hasan Y.: Evet müdürlerin hakk?n? ödeyemeyiz. Hepsinin hayran?y?z.

Cem B.: Elimizdeki rakamlardan anl?yoruz ki tek ba??na yeni bir site olmak ile network içinde yeni bir site olmak aras?nda fark büyük. Sistem çal???yor diyebiliyoruz.

Sosyomat’?n Talipleri, 2 Büyük Firma ile Görü?me

Türker K.: Son olarak Sosyomat’i ayr? bir kefeye koyarak ?unu da sormadan edemeyece?im. Son zamanlarda ?zle?ene.com’un sat?lmas? büyük yank? uyand?rd? ve giri?imler daha dikkatl? incelenmeye ba?land?. Sosyomat için sizinle ileti?ime geçenler ve gelen teklifler var m? acaba?

Cem B.: Henüz kesinle?medi?i için detayl? bilgi veremiyoruz ama 2 çok büyük firma ile irtibat halindeyiz. Sonuç ne olur bilemiyoruz. Her halukarda güzel ?eyler olacak diye umuyoruz. Bunu da ilk defa bu röportajda aç?klam?? olduk.

Türker K.: Gerçekten çok heyecan verici bir haber bu. Burada aç?klad???n?z için de ayr?ca te?ekkürler. Daha fazla aç?klayamayaca??n?z? bildi?imden ve sizi zor durumda b?rakmak istemedi?imden o ock büyük iki firmay? sormuyorum

Türker K.: Zaman?n?z? ay?rd???n?z, sorular?ma verdi?iniz içten cevaplar ve bu ho? sohbet için çok te?ekkür ederim size.

Cem B.: Biz te?ekkür ederiz Türker, e?lenceli oldu.

Hasan Y. Ne demek Biz te?ekkür ederiz.

Technorati Etiketleri: pillinetwork, pilli, bildirgeç, röportaj, pilli röportaj, sosyomat, afili, pilli sohbet, digg

[tags]pillinetwork, pilli, röportaj, sohbet, çok özel, sosyomat [/tags]

Bu yaz?da Flickr, Alt?üstütasar?m ve a??k kullan?c? noktalar?n? birbirine nas?l ba?lad???m? anlatmaya çal??aca??m.

Geçti?imiz haftalarda Flickr siteye giri? sitemini tamamen Yahoo hesab? üzerine ta??yaca??n? aç?klad?. Bildi?iniz gibi serüvenine, ba??ms?z, küçük bir giri?im olarak ba?layan Flickr daha sonra Yahoo taraf?ndan sat?n al?nm??t?. Yahoo almadan önce kay?t olunan email adresi ile Flickr’a giriliyordu fakat ?imdi do?al olarak sistemlerini birle?tirip i?leri biraz daha kolayla?t?rmak istiyorlar. Bu karar normal bir kullan?c? için pek de önemli gözükmesede eski (Flickr’in deyimi ile “Old Skool”) Flickr kullan?c?lar? epey bir tepki gösterdiler bu duruma.

Tepkiler Flickr’in ruhunu Yahoo’ya satt???, art?k kullan?c?s?n? de?il sadece paray? dü?ündü?ü ele?tirilerine kadar gitti zaman zaman. Bu kadar basit görünen de?i?ikli?in bu kadar tepki uyand?rmas?ndaki neden, eski Flickr üyelerinin (ben de dahil) siteye Yahoo hesab? ile girmeyerek kendilerini daha özel hissetmeleri. Flickr’in Web 2.0′nun ilk ve en ba?ar?l? örneklerinden oldu?unu dü?ünürsek bunu daha iyi kavrayabiliriz. Kullan?c?lar? ile birlikte büyük bir aile ?irketi tad?nda olan Flickr’in Yahoo taraf?ndan al?nmas? bir nebze olumlu kar??lanm?? da olsa, ?imdi sadece Yahoo hesab? ile giri? yap?labilecek olmas? eski kullan?c?lar? kendi gözlerinde bu tip bir servisi geç ke?fetmi? olan di?er milyonlarca Yahoo kullan?c?s? ile ayn? kefeye koyuyor. Bu da o özel hissi zedeliyor.

?imdi Alt?üstütasar?m‘a bakal?m. Mehmet Do?an’in blo?u/sitesi Türkiye’n?n en çok bilinen ve ziyaret edilen, yorum b?rak?lan blo?lar?ndan bir tanesini olu?turuyor. Geçti?imiz günlerde bir okuyucu yorumunda Alt?üstütasar?m’?n samimi havas?ndan uzakla??p daha popüler olma çabas? içerisine girdi?ini, siteyi reklamlarla donatt???n? ve bunu tasvip etmedi?ini yazd?. Bu yorum Mehmet’in kendi sitesi için içine sinmeyen bir tak?m ?eyleri seslendirmi? olacak ki, Mehmet ani bir kararla sitede reklamlar? kald?rd? ve sitenin yönünü de?i?tirmeden ola?an tad?nda makalelere yer verece?ini belirtti. Amac?m yorumun hakl?l???n?/haks?zl???n?, Mehmet’in karar?n?n do?rulu?unu/yanl??l???n? tart??mak de?il. Mehmet blo?un sahibidir ve diledi?i de?i?iklikleri yapmakta özgürdür. Benim dikkat çekmek istedi?im nokta daha ba?ka.

Alt?üstütasar?m Web 2.0 treninin milyonlarca vagonundan bir tanesi. Alt?üstütasar?m, Flickr gibi milyonlarca kullan?c?s? olmasa da, hat?r? say?l?r bir kullan?c?ya (okuyucuya) hitap ediyor. Biraz önce bahsetti?im olay bana gösterdi ki, Alt?üstütasar?m ile Flickr’in ortak yonu “a??k kullan?c?lar“?n?n olmas?. Alt?üstütasar?m’i takip eden, uzunca süre sessiz kalan bir kullan?c?, zaman harcayarak kendisini rahats?z etti?ini dü?ündü?ü de?i?iklikler ile ilgili fikir beyan ediyor. Ba?ka kullan?c?lar buna kat?l?yor ya da kat?lm?yor ve site ile ilgili farkl? görü?lerini belirtiyorlar. Siteyi sahipleniyorlar, görmek istemedikleri de?i?iklikleri ele?tiriyorlar. Baz? kullan?c?lar sitenin kendi kafalar?ndaki imaj?n d???na ç?kma ihtimaline kar?? tav?r al?yorlar, çünkü tutucu a??klar. Baz?lar? daha aç?klar ve ne gerekiyorsa de?i?sin diyorlar, onlar daha liberal a??klar. Ama en nihayetinde hepsi a??k kullan?c?lar (tutkulu kullanicilar da diyebiliriz aslinda).

Bir servisin/blo?un/sitenin böyle bir a??k kullan?c? kitlesine ula?abilmesi kolayl?kla ve kendili?inden olan bir ?ey de?il. Kullan?c? ile böyle bir ili?ki kurulabilmesi büyük bir avantaj. Fakat görüyoruz ki bir tak?m zorluklar? da beraberinde getiriyor bu tip bir ili?ki. De?i?iklik yapmay? zorla?tiriyor. Servisinizin, blo?unuzun ya da sitenizin bir taraf?ndan da a??k kullan?c?lar?n?z tutuyor ve a?klar?n? sahipleniyorlar.

Technorati Etiketleri: flickr, altiustutasarim, mehmet dogan, a??k kullan?c?, web 2.0, passionate users

[tags] web 2.0, a??k kullan?c?, kullan?c? deneyimi, tutkulu kullan?c?, flickr, alt?üstütasar?m[/tags]