İnternet dünyasının hiç kuşkusuz son dönemlerdeki en çok dikkat çeken öğesi kollektif zekaya dayalı sosyal haber siteleri. Topluluğun zekası (wisdom of crowds) mentalitesine dayalı Digg, Reddit gibi sosyal haber siteleri, topluluktan kişilerin seçip gönderdiği haberleri topluluğun oylamasına sunarak kaliteli ve önemli içeriği, çok da kaliteli ve önemli olmayan içerikten ayırarak ön plana çıkartma amacını güdüyor. (Bu amacın ne kadar iyi gerçekleştirildiği konumuzun dışında.)
Ülkemizde de bu sitelerin benzerlerini görmemiz çok zaman almadı. Oyyla, Tusul gibi siteler aynı amaçla hizmet veriyorlar. Bu sitelerin en önemli farkları, global alandaki benzerleri kadar etki yaratamamış olmaları. Bugün Digg’de veya Reddit’te yüksek oy alan bir haber, tartışma gündemini etkileyebiliyor ve yayıncıya hatırı sayılır bir trafik sağlıyor. Haberlerde binlerce tekil oy görebiliyoruz çoğunlukla. Peki bizde neden sosyal haber siteleri henüz istenilen etkiyi sağlayıp başarılı olamadı?
Sosyal haber sitelerinin başarısının yolu önce içerik üreticilerine, sitelere iştirak eden topluluğa ve sosyal haber sitesinin içerik sahibine getireceği trafige bağlı. Bunları her biri birbirine bağlı birer nokta olarak düşünürsek kapalı bir döngü kurduklarını görebiliriz.
İçerik üretecileri ne kadar iyi içerik üretirler ve kullanıcılar için sosyal haber sitelerine içeriklerini göndermeyi ne kadar kolaylaştırırlarsa, o kadar çok içerik oylamaya açılır. Bu noktada haber sitelerinde oluşan topluluk ne kadar katılımcı olup içeriği ziyaret edip oylarsa o kadar çok trafik oluşturulabilir. Oluşan trafik daha fazla içerik üreticisinin sosyal haber sitelerine dikkatini çeker. Yeni ve artan içerik topluluğu daha katılımcı kılar ve sonucunda daha çok trafik oluşur. Böylece bu döngü devam eder.
Buradaki büyük problem başlangıç noktası ve ivmelenme. Mühendislik bakış açısıyla sistemi harekete geçirecek olan sinyalin değeri önemli bir etken. Digg ve Reddit tarzı siteler tüm dünyada sosyal haber hareketine olan ilginin büyüklüğü ile doğru orantılı olarak artan başlangıç sinyalinin etkisi ile gerekli ivmelenmeye kısa zamanda kavuştular. Buradaki bir diğer faktör ise, başlangıçta blog dünyasının trafik ve tanınma isteğiyle bu sitelere olan ilgisi ve içeriğin çoğunu oluşturmasıydı. Sonradan geleneksel medya da bu hareketin oluşturduğu trafikten pay almak isteyince bir çok geleneksel medya sitesinde (NY Times, Wall Street Journal) okuyucuyu teşvik eden Digg düğmeleri göze çarptı ve geleneksel medya içeriği de sosyal haber sitelerine düşmeye başladı.
Bu açıdan baktığımızda ülkemizdeki durumu daha iyi değerlendirebileceğimizi düşünüyorum. Bir kaç internet haber sitesinde gözüme çarpan özellikler beni bu yazının başlığını atmaya itti. Örneğin GazetePort ve Referans gazetesi haber sitelerine bakalım:
Her iki gazete de sosyal haber ve sosyal imlemenin önemini görmüşler fakat sosyal haber seçeneği olarak Türkçe içeriğin olmadığı Digg sitesini tercih etmişler. Bu noktada kimseye bir faydaları yok ne yazık ki.
Bir başka örnek Türkiye Bilişim Vakfı’nın Bilgi Çağı magazininden:
Burada da yapayalnız bir Digg düğmesi dikkati çekiyor. Bu yayınları geleneksel medya olarak değerlendirdim çünkü profesyonel yayıncılar tarafından merkezden kitleye bir yayın söz konusu. Yine de tebrik etmek lazim sosyal haber kavramını desteklerdikleri için. Fakat ne yazik ki bulundukları bağlamda sundukları seçeneklerin bir faydası yok. Digg düğmesinin yerine Oyyla düğmesi, del.icio.us yerine ya da ilave olarak Linkibol düğmesi kullanılsaydı, bu servisler daha çok kimsenin dikkatini çekebilir ve daha çok faydalı hale gelebilirdi.
Ülkemizde internet dünyasının gelişimi dünyanın geri kalan kısmından farklı gelişim gösteriyor kimi durumlarda. Sosyal haber kavramı da bu durumda bence. Dünyada sosyal haber sitelerinin gelişmesinde yeni medya yayınlarının ve blogların etkisi nasıl fazla olduysa, ülkemizde olay tersten işleyeceğinden bu sitelerin gelişmesinde ve büyümesinde geleneksel medyanın daha büyük bir rolü olacağını düşünüyorum. Örneğin Türkiye’nin en çok tıklanan internet sitesi Hürriyet, haberlere Oyyla düğmesi koysa, sosyal haber kavramından çok daha fazla kimse haberdar olabilir. Böylece geleneksel medya şimdikinden daha ulvi bir amaca hizmet etmiş olabilir.
Bu noktada bence sosyal haber sitesi geliştiricilerinin kendilerini geleneksel medyaya tanıtmaya çalışması, yukarıda bahsettiğim sitelerdeki Digg düğmesinin yerini almaya çalışması yerinde olacaktır diye düşünüyorum.
Sosyal Medyanın Gelişmesinde Geleneksel Medyanın Rolü…
Ülkemizde internet dünyasının gelişimi dünyanın geri kalan kısmından farklı gelişim gösteriyor kimi durumlarda. Sosyal haber kavramı da bu durumda bence. Dünyada sosyal haber sitelerinin gelişmesinde yeni medya yayınlarının ve bloglar…
Sosyal Medyanın Gelişmesinde Geleneksel Medyanın Rolü…
Ülkemizde internet dünyasının gelişimi dünyanın geri kalan kısmından farklı gelişim gösteriyor kimi durumlarda. Sosyal haber kavramı da bu durumda bence. Dünyada sosyal haber sitelerinin gelişmesinde yeni medya yayınlarının ve bloglar…
Türker sağol bu konuyu yazdığın için, ben de NTVMSNBC sitesinde bu düğmeleri ilk gördüğüm gün şaşırmıştım. Klasik haber siteleri bu yabancı düğmelerin kullanılması sonucu daha fazla trafik alacağını umuyor olmalı. Yazıda da bahsettiğin gibi bu servisler haber kaynaklarına trafik sağladığı için çok kullanılıyor. Bir yanda Türkiye’deki sosyal imleme siteleri henüz çok trafik sağlamıyor olabilir ancak diğer yandan hızla artan bir kullanıcı kitlesi var. Yakında yabancı servislerde Türkçe okuryazar kitle mi yoksa Türkiye’deki sosyal imleme sitelerindeki kitle mi bunlar arasında bir seçim yapılabilir, ancak hemen şimdi her ikisini de kullanabilirler, böylece gerçekten hangi servis daha çok ilgi görüyor anlama şansları olur.
Ben şimdiden bagcik.com‘a sık sık NTVMSNBC’den ve Radikal’den sonradan hatırlamak istediğim yazıları kaydediyorum
.
Burak, sasirmistim derken baska bir link mi vermek istedin? Soruyorum cunku benim yaziya gidiyor link. Dedim ki dugumkume’de atladigim bir yazi mi vardi bu konuda.
Ayrica, bagcik’i ben de zaman zaman kullaniyorum fakat ondan bahsetmeyi unutmusum, kusura bakma. Bana Turkiye’deki sosyal haber sitelerindeki hareketin artmasi, yabanci sitelerdeki Turkce icerigin artmasindan daha iyi olur gibi geliyor ya da boyle olmasini umuyorum. Bu sosyal imleme icin biraz daha degisik cunku o kismi biraz daha farkli cunku daha global bir kullanimi olabilir. Mesela ben bir turlu delicious’tan vazgecip bagcik ya da linkibol’a tam gecemiyorum.
Bu arada Volkan’dan soyle bir link aldim bugun, o da ilginc.
Tesekkurler yorumun icin.
Türker sağol bu konuyu yazdığın için, ben de NTVMSNBC sitesinde bu düğmeleri ilk gördüğüm gün şaşırmıştım. Klasik haber siteleri bu yabancı düğmelerin kullanılması sonucu daha fazla trafik alacağını umuyor olmalı. Yazıda da bahsettiğin gibi bu servisler haber kaynaklarına trafik sağladığı için çok kullanılıyor. Bir yanda Türkiye’deki sosyal imleme siteleri henüz çok trafik sağlamıyor olabilir ancak diğer yandan hızla artan bir kullanıcı kitlesi var. Yakında yabancı servislerde Türkçe okuryazar kitle mi yoksa Türkiye’deki sosyal imleme sitelerindeki kitle mi bunlar arasında bir seçim yapılabilir, ancak hemen şimdi her ikisini de kullanabilirler, böylece gerçekten hangi servis daha çok ilgi görüyor anlama şansları olur.
Ben şimdiden bagcik.com‘a sık sık NTVMSNBC’den ve Radikal’den sonradan hatırlamak istediğim yazıları kaydediyorum
.
Burak, sasirmistim derken baska bir link mi vermek istedin? Soruyorum cunku benim yaziya gidiyor link. Dedim ki dugumkume’de atladigim bir yazi mi vardi bu konuda.
Ayrica, bagcik’i ben de zaman zaman kullaniyorum fakat ondan bahsetmeyi unutmusum, kusura bakma. Bana Turkiye’deki sosyal haber sitelerindeki hareketin artmasi, yabanci sitelerdeki Turkce icerigin artmasindan daha iyi olur gibi geliyor ya da boyle olmasini umuyorum. Bu sosyal imleme icin biraz daha degisik cunku o kismi biraz daha farkli cunku daha global bir kullanimi olabilir. Mesela ben bir turlu delicious’tan vazgecip bagcik ya da linkibol’a tam gecemiyorum.
Bu arada Volkan’dan soyle bir link aldim bugun, o da ilginc.
Tesekkurler yorumun icin.
Konuyu değerlendirme ve yaklaşımınızı çok begendim. Benim de bir arkadaşımla yaptıgım sosyal medyumlara ilişkin 2 calisma var. Yasar Universitesi Elektronik Dergisi e-joyda bulabilirsiniz.
Konuyu değerlendirme ve yaklaşımınızı çok begendim. Benim de bir arkadaşımla yaptıgım sosyal medyumlara ilişkin 2 calisma var. Yasar Universitesi Elektronik Dergisi e-joyda bulabilirsiniz.
Tesekkurler, begenmenize sevindim. Fakat bahsettiginiz e-joy dergisini bulamadim. Bir baglanti falan var mi bahsettiginiz calismaya?
Tesekkurler, begenmenize sevindim. Fakat bahsettiginiz e-joy dergisini bulamadim. Bir baglanti falan var mi bahsettiginiz calismaya?
gerçekten güzel bir konuya temas etmişsiniz. Türkiye’deki medya, ya bu gibi Türk girişimlerini küçük oluşumlar olarak görüp gaale almıyorlar yada (malum internette de bu medya ilk sıralarda) trendleri değiştirerek tekellerini sarsacak sitelere destek vermiyorlar veya en kötüsü bunların farkında olmayacak şekilde ilgisizler.
gerçekten güzel bir konuya temas etmişsiniz. Türkiye’deki medya, ya bu gibi Türk girişimlerini küçük oluşumlar olarak görüp gaale almıyorlar yada (malum internette de bu medya ilk sıralarda) trendleri değiştirerek tekellerini sarsacak sitelere destek vermiyorlar veya en kötüsü bunların farkında olmayacak şekilde ilgisizler.